pzeshk

پیر چشمی به معنای کاهش تدریجی توانایی عملکرد چشم جهت تمرکز بر روی اشیاء نزدیک می باشد.این اختلال بعنوان بخشی از رویدادهای طبیعی پدیده افزایش سن مطرح بوده و معمولاً از سن ۴۰ سالگی شروع می شود.
پیر چشمی زمانی مشخص می شود که فرد می خواهد در فاصله نزدیک به مطالعه بپردازد. انجام معاینات اصولی و پایه ای چشم می تواند به تأیید وجود پیر چشمی کمک کند . این اختلال به راحتی بوسیله عدسی های مطالعه معمولی یا استفاده از عینک یا لنزهای تماسی قابل درمان می باشد. بعلاوه می توان از جراحی نیز جهت درمان استفاده نمود.

● علل پیر چشمی :
به منظور ایجاد تصویری واضح از یک شیء بر شبکیه باید به ساختارهای متمرکز کننده نور نظیر قرنیه و عدسی و به طور صحیح کار خود را انجام دهند.
بر خلاف قرنیه، عدسی از قابلیت انعطافی بیشتری برخوردار است و با افزایش ضخامت خود جهت دیدن اشیاء نزدیک سبب تمرکز بیشتر پرتوهای نوری می شود به گونه ای که تصویر شیء به وضوح برروی شبکیه ایجاد می شود.این تغییر ضخامت از طریق انقباض عضلات داخل چشمی مخصوص ایجاد می شود.
با افزایش سن یکسری تغییرات دو چشم ایجاد می شود و به عقیده بسیاری سخت تر شدن عدسی منجر به بروز پیر چشمی می شود.
زمانی که عدسی قدرت انعطاف پذیری خود را از دست می دهد نمی تواند تغییر ضخامت داده در نتیجه قادر به متمرکز ساختن مطلوب پرتوهای نوری حاصل از اشیاء نزدیک نخواهد بود و در نتیجه تصاویر حاصله تار خواهند شد.

● در چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید ؟
اگر شدت اختلال به حدی باشد که فرد نتواند در فاصله نزدیک مطالعه کند یا کارهای ریز را آنگونه که می خواهد انجام دهد یا اینکه کیفیت تصاویر به حدی باشد که انگیزه فرد را جهت انجام کارها کاهش دهد باید به پزشک مراجعه کند.

● تشخیص پیرچشمی :
این اختلال نیز از طریق انجام معاینات بالینی پایه ای چشم قابل تشخیص است و تشخیص معمولاً توسط متخصص صورت می گیرد. علاوه بر تشخیص پزشک می تواند اقدامات درمانی مورد نیاز را نیز توصیه نماید. روشهای تشخیصی متفاوت بوده و با استفاده از ابزارهای خاصی صورت می گیرد به گونه ای که بکارگیری همه آنها مهم است زیرا می تواند در درمان تأثیر گذار باشد.
بطور کلی اگر فردی از عینک یا لنزهای تماسی استفاده نمی کند. هیچ مشکلی چشمی ندارد و دارای شانس کمی جهت ابتلا به بیماریهای چشمی است، باید بین سن ۲۰ تا ۲۹ سال حداقل یکبار ، بین ۳۰ تا ۳۹ سال حداقل دو بار، بین سن ۴۰ تا ۶۴ سال هر ۲ تا ۴ سال و بالا ۶۵ سال هر ۱ تا ۲ سال جهت معاینات چشمی به متخصص مراجعه نماید.
اگر فردی از عینک یا لنز استفاده می کند نیز باید معاینات در فواصل کمتری صورت گیرد. اما در صورت وجود هرگونه علامت یا مشکل چشمی حتی در صورت انجام معاینه در همین اواخر باز باید جهت معاینه مجدد به پزشک مراجعه شود و بعنوان مثال وجود تاری دید ممکن است بیانگر علامتی باشد که نیاز فرد به تغییر عینک یا لنز را مطرح سازد .
روشهای درمانی شامل استفاده از عینک، لنزهای تماسی، لنزهای مطالعه و روشهای جراحی می باشد. اگر فرد تا قبل از بروز پیر چشمی هیچ مشکل نداشته است می توان فقط با استفاده از لنزهای مطالعه ، جهت مطالعه درمان را انجام داد.
ولی این روش درمانی باید حتماً زیر نظر پزشک باشد.
اما اگر فرد به علت آستیگماتیسم، دوربینی یا نزدیک بینی از عینک یا لنز تماسی استفاده می کند، لنزهای مطالعه به تنهایی کافی نیستند و باید از عینکهای مخصوص استفاده کرد که شامل عینک های دو کانونی یا سه کانونی، لنزهای تماسی دو کانونی ، لنزهای تماسی یک دیدی معمولی و اصلاح شده استفاده شود.
روشهای جراحی نیز وجود دارند که متعدد بوده و لیزیک (LASIK) یکی از آنهاست.

● مراقبتهای فردی :
اگر چه پیرچشمی قابل پیشگیری نیست اما با انجام اقدامات خاص می توان از چشم ها و بینایی محافظت نمود که شامل موارد ذیل است:
▪ انجام معاینات منظم و مناسب چشمی توسط پزشک
▪ کنترل بیماریهای زمینه ای نظیر مرض قند، فشار خون که بر روی بینایی آثار سوء دارند.
▪ مراجعه سریع و به موقع به پزشک در صورت بروز علائمی نظیر کاهش یکباره بینایی در یک چشم
▪ تنبلی یکباره یا تاری دید چشم ها، جرقه های نوری ، لکه های سیاه در میدان دید و هرگونه علامت دیگر
▪ استفاده از عینک های با شماره درست که مستلزم انجام معاینات منظم توسط پزشک است.
استفاده از نور کافی و مناسب می باشد. بعلاوه می توان از جراحی نیز جهت درمان استفاده نمود.
دکتر رحمت سخنی

به نظر می رسد با فراگیرتر شدن به كارگیری كامپیوتر در محل های كار و حتی در خانه ها تعداد كسانی كه از بیماری چشمی كار با رایانه (CVS) رنج می برند رو به افزایش باشد. CVS مجموعه ای از علایم چشمی و بینایی است كه بر اثر كار با كامپیوتر ایجاد می شود تقریبا ۳/۴ كسانی كه زیاد با رایانه كار می كنند گرفتار این علایم هستند.

● علایم CVS
مهم ترین علایم CVS خستگی چشم، خشكی چشم، سوزش، اشك ریزش و تاری دید و همچنین ممكن است سبب درد در گردن و شانه ها نیز بشود.
چشم انسان حروف چاپی را بهتر از حروف نمایش داده شده بر روی مانیتور می بیند. علت این امر این است كه حروف چاپی كنتراست بیشتری با صفحه سفید زمینه داشته و لبه های آنها واضح تر است حال آن كه در مورد صفحه مانیتور چنین نیست و لبه ها به وضوح حروف چاپی نیستند بلكه حروف از یك مركز با كنتراست بالا شروع شده و به تدریج كم رنگ تر می شوند و پس از تبدیل به خاكستری كم رنگ ناپدید می گردند.
بنابراین لبه های حروف بر روی صفحه مانیتور وضوح حروف چاپی را ندارد. یكی از مهم ترین دلایل خشكی و سوزش چشم هنگام كار با كامپیوتر كاهش میزان پلك زدن است. به طوری كه افراد هنگام كار با كامپیوتر تقریبا ۵/۱ حالت عادی پلك می زنند. این مساله به همراه خیره شدن به صفحه مانیتور و تمركز بر روی صفحه كار سبب می شود تا پلك ها مدت بیشتری باز بمانند و در نتیجه اشك روی سطح چشم سریع تر ذخیره می شود.

●  ۱۰توصیه برای كاهش علایم CVS
۱) سعی كنید به طور ارادی پلك بزنید. این كار سبب می شود سطح چشم با اشك آغشته شده و خشك نشود.
۲) در صورتی كه مشكل شما شدید باشد می توانید از قطره های اشك مصنوعی استفاده كنید.
۳) باید مانیتور را در ارتفاع مناسب قرار داد و هم ارتفاع صندلی را نسبت به میز كار تنظیم كرد به طوری كه ساعد دست شما هنگام كار با keyboard موازی سطح زمین باشد هنگام كار كردن با كامپیوتر خود را راست نگه دارید. شانه را عقب بدهید پشتی صندلی را به گونه ای تنظیم كنید كه كاملا به پشت شما بچسبد همچنین ارتفاع صندلی طوری تنظیم شود كه پاها روی زمین قرار داشته باشد و زانوی شما در زاویه ۹۰ درجه باشد.
۴) مركز مانیتور باید حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر پایین تر از چشمان شما باشد این وضعیت علاوه بر این كه باعث می شود پلك ها پایین تر قرار گیرند و سطح كمتری از چشم در معرض هوا باشد، از خستگی گردن و شانه ها نیز می كاهد.
۵) مانیتور خود را طوری قرار دهید كه نور پنجره یا روشنایی اتاق به آن نتابد، هنگام كار با كامپیوتر سعی كنید پرده ها را بكشید و روشنایی اتاق را نیز به نصف وضعیت معمولی كاهش دهید، اگر از چراغ مطالعه بر روی میز خود استفاده می كنید آن را طوری قرار دهید كه به صفحه مانیتور یا چشم شما نتابد. همچنین می توانید از صفحه های فیلتر نیز بر روی صفحه مانیتور استفاده كنید. تابش نور به صفحه مانیتور سبب كاهش كنتراست و خستگی چشم می شود این مساله به خصوص زمانی كه صفحه تیره باشد شدیدتر خواهد بود.
۶) به چشمان خود استراحت دهید سعی كنید هر ۵ تا ۱۰ دقیقه چشم خود را از مانیتور برداشته و به مدت ۵ تا ۱۰ ثانیه به نقطه ای دور نگاه كنید، این كار سبب استراحت عضلات چشم می شود و همچنین به شما وقت می دهد پلك بزنید و سطح چشم شما مرطوب شود.
۷) اگر مجبورید كه متناوبا به یك صفحه نوشته و مانتیور نگاه كنید ( خصوصا در مورد تایپیست ها) ممكن است چشم شما خسته شود زیرا باید تطابق خود را تغییر دهد. برای جلوگیری از این مساله سعی كنید صفحه نوشته را در حداقل فاصله و هم سطح با مانیتور قرار دهید برای این كار می توانید از copyholder استفاده كنید.
۸) فاصله مانیتور با چشمان شما باید ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر باشد.
۹) روشنایی و كنتراست مانیتور خود را تنظیم كنید. میزان روشنایی مانیتور باید با روشنایی اتاق هماهنگی داشته باشد. یك روش برای تنظیم روشنایی مانیتور این است كه به یك صفحه وب با زمینه سفید نگاه كنید. اگر سفیدی صفحه برای شما مثل یك منبع نور است روشنایی مانیتور زیاد است و باید آن را كم كنید. در مقابل اگر صفحه كمی خاكستری به نظر می رسد روشنایی را زیاد كنید. در مجموع روشنایی باید در حدی باشد كه چشمان شما احساس راحتی كنند.

كیفیت نمایش تصاویر بر روی مانیتور به سه عامل بستگی دارد:

▪ Resolution
▪ Refresh Rate
▪ Doite pitch
Resolution به تراكم پیكسل های تصویر بر روی مانیتور گفته می شود. هرچه تعداد پیكسل ها بیشتر باشد جزییات بیشتری از تصویر دیده می شود.
Refresh Rate نشان دهنده فركانس تجدید تصویر بر روی مانیتور است كه حدود ۷۰ هرتز یا بیشتر است. فركانس پایین می تواند برای چشم خسته كننده باشد و فركانس های خیلی پایین سبب پرش تصویر می شود. بنابراین وضعیت را باید به گونه ای انتخاب كرد كه هر دو بیشترین تعداد را داشته باشند.

۱۰) اگر می توانید از عینك مخصوص استفاده كنید زیرا گاهی مشكل در دید متوسط است. ما به طور معمول كمتر از دید متوسط استفاده می كنیم زیرا بیشتر اوقات یا اشیای دور را نگاه می كنیم و یا اشیای نزدیك ولی مانیتور دقیقا در فاصله ای از چشم قرار می گیرد كه مربوط به دید متوسط است اگر شما عینكی هستید عینك شما به احتمال زیاد برای كار با كامپیوتر مناسب نیست زیرا دید متوسط را اصلاح نمی كند. برای دریافت عینك مناسب كامپیوتر به چشم پزشك مراجعه كنید.
و نهایتا این كه اگر همچنان بر اثر كار با كامپیوتر دچار مشكلات چشمی هستید بهتر است به یك چشم پزشك مراجعه كنید.
نسرین محمدی

عارضه خشكی و بیماری چشم CVS یك بیماری كار مداوم با مانیتور (صفحه نمایشگر) است؛ تقریباً ۳ تا ۴ درصد كسانی كه زیاد با كامپیوتر كار می كنند گرفتار این علائم هستند.

مهم ترین علائم CVS عبارتنداز: خستگی و خشكی چشم، سوزش، ریزش اشك و تاری دید و ممكن است سبب درد در گردن و شانه ها نیز بشود.

علت پیدایش عارضه CVS آنست كه چشم انسان حروف چاپی را بهتر از حروف نمایش داده شده بر روی مانیتور می بیند، زیرا حروف چاپی تضاد بیشتری با صفحه سفید زمینه داشته و لبه های آن ها واضح تر است حال آن كه درمورد صفحه مانیتور چنین نیست و لبه های آن به وضوح حروف چاپی نیستند بلكه حروف از یك مركز با تفاوت رنگ بالا شروع شده و به تدریج كمرنگ تر می شوند و پس از تبدیل به خاكستری كمرنگ ناپدید می گردند.

در این گفتار با زبان ساده و نگاه پزشكی در مورد یكی از شایع ترین بیماری چشمی و عارضه خشكی چشمان كاربر در هنگام كار با كامپیوتر است. مقوله را كمی جدی بگیرید!!!!عارضه موسوم به CVS مجموعه ای از علائم چشمی و بینایی است كه بر اثر كار با كامپیوتر ایجاد می شوند. تقریباً ۳ تا ۴ درصد كسانی كه زیاد با كامپیوتر كار می كنند گرفتار این علائم هستند. با فراگیرتر شدن به كارگیری كامپیوتر تعداد كسانی كه از عارضه CVS رنج می برند رو به افزایش است.

یكی از مهم ترین دلایل خشكی و سـوزش چشـم هنـگام كار با كامپیوتر كاهش میزان پلك زدن است به طوری كه افراد هنگام كار با كامپیوتر تقریباً یك پنجم حالت عادی پلـك می زننـد.این مسأله به همراه خیره شدن به صفحه مانیتور و تمركز بر روی موضوع كار سبب می شود تا پلك ها مدت بیشتری بازبماند و در نتیجه اشك روی سطح چشم سریع تر تبخیر می شود.كارشناسان برای كاهش عوارض CVS رهنمودهایی را توصیه می كنند از جمله آن كه:

ـ اگر پیوسته با كامپیوتر كار می كنید، بهتر است هنگام كاركردن با آن به طور ارادی پلك بزنید، این كار سبب می شود سطح چشم شما با اشك آغشته شده و خشك نشود.

- در صورتی كه مشكل شما شدید باشد می توانید از قطره های اشك مصنوعی استفاده كنید. مركز مانیتور باید حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر پایین تر از چشمان شما باشد. این وضعیت علاوه بر این كه باعث می شود پلك ها پایین تر قرار گیرند و سطح كمتری از چشم در معرض هوا باشد. از خستگی گردن و شانه ها نیز می كاهد. در این موارد هم باید مانتیور را در ارتفاع مناسب قرار داد و هم ارتفاع صندلی را نسبت به میز كار تنظیم كرد به طوری كه ساعد شما هنگام كار با صفحه كی بورد موازی با سطح زمین باشد.

ـ مانیتور خود را طوری قرار دهید كه نور پنجره یا روشنایی اتاق به آن نتابد. هنگام كار با كامپیوتر سعی كنید پرده ها را بكشید و روشنایی اتاق را نیز به نصف وضعیت معمولی كاهش دهید.

ـ اگر از چراغ مطالعه بر روی میز خود استفاده می كنید آن را طوری قرار دهید كه به صفحه مانیتور یا چشم شما نتابد.

همچنین می توانید صفحه های فیلتر نیز بر روی صفحه مانیتور نصب كنید. تابش نور به صفحه مانیتور سبب كاهش تفاوت رنگها و در نتیجه خستگی چشم می شود. این موضوع به خصوص زمانی كه زمینه صفحه تیره باشد شدیدتر خواهد بود.ـ هر از چند گاهی به چشمان خود استراحت دهید. سعی كنید هر ۵ تا ۱۰ دقیقه چشم خود را از مانیتور برداشته و به مدت ۵ تا ۱۰ ثانیه به نقطه ای دور نگاه كنید. این كار سبب استراحت عضلات چشم می شود.

همچنین به شما فرصت می دهد پلك بزنید و سطح چشم شما مرطوب شود. اگر مجبورید كه متناوباً به یك صفحه نوشته و مانیتور نگاه كنید (خصوصاً درمورد تایپییست ها) ممكن است چشم شما خسته شود زیرا باید تطابق خود را تغییر دهد.

برای جلوگیری از این عارضه سعی كنید صفحه نوشته شده را در حداقل فاصله و هم سطح با مانیتور قرار دهید. برای این كار می توانید از دستگاه گیره كاغذ استفاده كنید. فاصله مانیتور با چشمان شما باید ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر باشد.ـ روشنایی و كنتراست مانیتور خود را تنظیم كنید. میزان روشنایی مانیتور باید با روشنایی اتاق هماهنگی داشته باشد.

یك روش برای تنظیم روشنایی مانیتور این است كه به یك صفحه وب با زمینه سفید نگاه كنید. اگر سفیدی صفحه برای شما مثل یك منبع نور است روشنایی مانیتور زیاد است و باید آن را كم كنید.در مقابل، اگر صفحه كمی خاكستری به نظر می رسد روشنایی را زیاد كنید. در مجموع روشنایی باید در حدی باشد كه چشمان شما احساس راحتی كنند.

اختلاف رنگ مانیتور باید حداكثر باشد تا لبه های حروف بیشترین تفاوت رنگ را داشته باشد.بدیهی است انتخاب مانیتور مناسب با مشخصات فنی جالب اگر چه گرانقیمت به نظر برسد اما بهترین و مطلوبترین راه حل است.

بلفاریت‌ عبارت‌ است‌ از التهاب‌ لبه‌ پلک‌های‌ چشم‌. امکان‌ دارد التهاب‌ در خود پلک‌ها، مژه‌ها، غدد میبومین‌ (غددی‌ که‌ ترشحات‌ آنها پلک‌ را می‌پوشاند و حرکت‌ آن‌ را تسهیل‌ می‌کند) و ملتحمه‌ چشم‌ (روی‌ سفیدی‌ چشم‌) نیز گسترش‌ یابد.

● علایم‌ شایع‌
▪ قرمزی‌ و وجود پوسته‌های‌ روغنی‌ روی‌ لبه‌ پلک‌
▪ ریختن‌ مژه‌ها
▪ وجود زخم‌های‌ کوچک‌ روی‌ پلک‌. اگر لبه‌ پلک‌ زخم‌ شود، روی‌ این‌ زخم‌ها دلمه‌ بسته‌ خواهد شد. اگر این‌ دلمه‌ها برداشته‌ شوند، خونریزی‌ رخ‌ خواهد داد.
▪ تحریک‌ و اذیت‌ شدن‌ چشم‌ در صورتی‌ که‌ پوسته‌های‌ لبه‌ پلک‌ به‌ درون‌ چشم‌ بیافتند.
▪ احساس‌ اینکه‌ چیزی‌ در چشم‌ وجود دارد. در این‌ حالت‌ چشم‌ دچار خارش‌، سوزش‌، قرمزی‌، تورم‌ پلک‌، حساسیت‌ به‌ نور زیاد، و اشک‌ریزش‌ می‌شود.
▪ خارج‌ شدن‌ ترشح‌ از پلک‌ها، که‌ باعث‌ به‌ هم‌ چسبیدن‌ مژه‌ها در هنگام‌ خواب‌ می‌شود.
▪ حساسیت‌ به‌ نور

● علل‌
▪ عفونت‌ باکتریایی‌، معمولاً استافیلوککی‌، در فولیکول‌های‌ مژه‌ها و غدد میبومین‌
▪ واکنش‌ آلرژیک‌ (تنها در مواردی‌ که‌ التهاب‌ زیاد جدی‌ نیست‌).
▪ شپش‌ بدن‌ (نادر است‌).

● عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
▪ سن‌ بیش‌ از ۶۰ سال‌
▪ سابقه‌ درماتیت‌ سبورئیک‌ روی‌ پوست‌ سر و سایر نقاط‌ بدن‌
▪ مواجهه‌ با مواد شیمیایی‌ یا سایر مواد تحریک‌زای‌ محیطی‌
▪ زندگی‌ در یک‌ خانه‌ پر جمعیت‌ یا در شرایط‌ بد بهداشتی‌
▪ تغذیه‌ نامناسب‌
▪ سرکوب‌ ایمنی‌ به‌ دلیل‌ بیماری‌ یا دارو
▪ دیابت‌ شیرین‌ (مرض‌ قند)
▪ آکنه‌ روزاسه‌

● پیشگیری‌
▪ دستان‌ خود را مرتب‌ بشویید و با حوله‌ تمیز خشک‌ کنید.
▪ از بودن‌ در محیط‌هایی‌ که‌ دارای‌ گرد و غبار یا سایر مواد تحریک‌زا هستند خودداری‌ کنید.
▪ از مواد آرایشی‌ که‌ خاصیت‌ آلرژی‌زایی‌ کمی‌ دارند استفاده‌ کنید.
▪ سبوره‌ پوست‌ سر را با شامپوهای‌ حاوی‌ دارو کنترل‌ کنید.

● عواقب‌ مورد انتظار
امکان‌ دارد بلفاریت‌، مقاومت‌ سرسختانه‌ای‌ به‌ درمان‌ نشان‌ دهد، اما گاهی‌ در عرض‌ ۱۲-۸ ماه‌ معالجه‌ می‌شود. البته‌ عود آن‌ شایع‌ است‌.

● عوارض‌ احتمالی‌
▪ از دست‌ دادن‌ مژه‌ها
▪ زخم‌ شدن‌ قرنیه‌ (چشم‌ها را باید پوشاند)
▪ تشکیل‌ جوشگاه‌ روی‌ پلک‌
▪ گل‌ مژه‌
▪ رشد مژه‌ها در جهت‌ غیرطبیعی‌

● درمان‌
الف) اصول‌ کلی‌
▪ از پارچه‌ یا حوله‌ آب‌ گرم‌ برای‌ کاهش‌ التهاب‌ و تسریع‌ بهبودی‌ استفاده‌ کنید. پارچه‌ یا حوله‌ را حدود ۲۰ دقیقه‌ روی‌ چشم‌ بگذارید، و بعد حداقل‌ یک‌ ساعت‌ به‌ چشم‌ خود استراحت‌ بدهید. به‌ هر تعداد دفعه‌ که‌ لازم‌ است‌ این‌ کار را تکرار کنید.
▪ پوسته‌ها را به‌ طور روزانه‌ از روی‌ پلک‌ بردارید.
▪ از مصرف‌ مواد آرایشی‌ چشمی‌ تا زمانی‌ که‌ التهاب‌ رفع‌ نشده‌ است‌ خودداری‌ کنید.
▪ تا زمانی‌ که‌ بیماری‌ به‌ طور کامل‌ درمان‌ نشده‌ است‌ از استفاده‌ از لنزهای‌ تماسی‌ نرم‌ خودداری‌ کنید.
ب) داروها
▪ پماد یا قطره‌ آنتی‌بیوتیکی‌، که‌ امکان‌ دارد حاوی‌ داروهای‌ کورتیزونی‌ نیز باشد.
▪ در موارد شدید، مثلاً زمانی‌ که‌ آکنه‌ روزاسه‌ نیز وجود دارد، امکان‌ دارد داروی‌ خوراکی‌ نیز تجویز شود.
ج) فعالیت‌
هیچ‌ محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد.
د)رژیم‌ غذایی‌
هیچ‌ رژیم‌ غذایی‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.

● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
▪ اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ بلفاریت‌ را دارید.
▪ اگر در چشم‌ خود درد احساس‌ می‌کنید.
▪ اگر بینایی‌ شما تغییر کرده‌ است‌.
▪ اگر دچارعلایم‌ جدید و غیرقابل کنترل شده اید‌. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

بلفارواسپاسم به معنای پلك زدن غیر ارادی یا بسته شدن غیر ارادی پلك ها است. بلفارواسپاسم یك عارضه پیش رونده عصبی است كه بیشتر در زنان میانسال و سالمند اتفاق می‌افتد. شایعترین شكل بلفارواسپاسم،" بلفارواسپاسم خود به خودی خوش خیم" (Benign Essential Blepharospasm) است كه به صورت بسته شدن مكرر غیر ارادی پلك ها تظاهر می كند. گاهی بلفارواسپاسم با بیماری‌های دیگری مثل سندرم توره (Tourette Syndrome) همراه است.
بلفارواسپاسم در حقیقت نوعی دیستونی است. دیستونی به معنای انقباض غیر ارادی مكرر و طولانی در یك عضله یا گروهی از عضلات می باشد.

● بلفارواسپاسم چگونه شروع می شود؟
بلفارواسپاسم معمولاً به صورت تدریجی ایجاد می شود. در ابتدا ممكن است فرد فقط احساس خشكی چشم یا حساسیت به نور داشته باشد و هیچ انقباض عضلانی غیر ارادی وجود نداشته باشد. پس از مدتی تحریك چشم (مثلاً نور خورشید، باد خنك، سرو صدا، حركات سریع سر یا چشم) و استرس عصبی باعث شروع حملات بلفارواسپاسم می شود. با پیشرفت بیماری شدت و فراوانی حملات بیشتر می شود به طوری كه گاهی بسته شدن پلك ها تا چند ساعت طول می كشد و فرد عملاً برای چند ساعت نابینا می شود. این حالت گاهی آنقدر شدید است كه موجب ناتوانی و شرمندگی فرد از حضور در اجتماع می شود و عملاً فرد را منزوی می كند. در این حالت احتمال بروز افسردگی نیز وجود دارد.
معمولاً فشارهای روحی و استرس- مثلاً حضور در محیط های نا آشنا- باعث شدیدتر شدن بلفارواسپاسم می شود. در حالت خواب معمولاً بلفارواسپاسم متوقف می شود. به علاوه تمركز بر یك فعالیت خاص، معمولاً باعث كمتر شدن حملات بلفارواسپاسم می گردد.

● علت ایجاد بلفارواسپاسم چیست؟
به نظر می رسد كه بلفارواسپاسم ناشی از نوعی از اشكال در عملكرد "عقده‌های قاعده ای مغز" باشد. عقده های قاعده ای بخشی از مغز هستند كه در تنظیم حركات هماهنگ عضلات دخالت دارند. البته هنوز به طور دقیق نمی دانیم كه چه مشكلی باعث بروز بلفارواسپاسم می شود. در بیشتر موارد بلفارواسپاسم به صورت خودبه‌خودی و بدون هیچ علت مشخصی ایجاد می شود. البته در بسیاری از افراد، خشكی چشم عامل محركی باشد كه در افراد حساس باعث شروع بلفارواسپاسم شود. گاهی بلفارواسپاسم یا انواع دیگر دیستونی در افراد یك خانواده بروز می كند، بنابراین شاید زمینه های ارثی و ژنتیكی در بروز آن مؤثر باشند.

● بلفارواسپاسم چگونه تشخیص داده می شود؟
بلفارواسپاسم با توجه به علائم بالینی تشخیص داده می شود. برای تشخیص بلفارواسپاسم نیاز به آزمایش یا عكس برداری خاصی وجود ندارد. انجام اقدامات پاراكلینیك تنها وقتی ضروری است كه بخواهیم احتمال مشكلات همراه (مثلاً وجود تومور) را رد كنیم.

● درمان
▪ درمان های دارویی:
از آنجا كه علت اصلی ایجاد بلفارواسپاسم مشخص نیست، هیچ داروی اختصاصی برای درمان آن وجود ندارد. داروهای ضد تشنج، داروهای آرام بخش و داروهای ضد افسردگی داروهایی هستند كه معمولاً برای كنترل بلفارواسپاسم به كار می روند. پاسخ افراد مختلف به داروهای مختلف متفاوت است و نمی توان از قبل پیش بینی كرد كه كدام دارو برای فرد خاصی مناسب‌تر است. اغلب لازم است فرد، داروهای مختلف را تحت نظر پزشك امتحان كند تا مشخص شود كه كدام دارو برای وی مناسب تر است. به هر حال درمان دارویی در بلفارواسپاسم چندان موثر نیست. در بهترین حالت، استفاده از دارو تنها باعث بهبود نسبی و گذرا می شود. به علاوه بسیاری از بیماران هیچ پاسخ مناسبی به درمان دارویی نمی دهند.
▪ تزریق بوتوكس:
در حال حاضر بهترین روش درمان بلفارواسپاسم تزریق بوتوكس است. بوتوكس نام تجاری پروتئین پیچیده ای است كه از یك باكتری به نام كلوستریدیوم بوتولینوم استخراج می شود. بوتوكس پس از تزریق در محل، جذب پایانه های عصبی می شود كه به عضلات فرمان می دهند. در این پایانه ها بوتوكس مانع آزاد شدن یك واسطه شیمیایی به نام استیل كولین می شود كه مسئول انقباض عضلات است. در نتیجه نوعی فلج موقتی در عضلات ایجاد می شود كه بین ۳ تا ۶ ماه طول می كشد.
وقتی بوتوكس به صورت موضعی به داخل عضلاتی تزریق می شود كه مسوول بسته شدن پلك هستند، این عضلات فلج می شوند و دیگر قادر به انقباض نیستند، در نتیجه علائم بلفارواسپاسم برطرف می شوند. معمولاً اثر تزریق پس از یكی دو هفته ظاهر می شود و ۳ تا ۶ ماه باقی می ماند. پس از این مدت لازم است تزریق بوتوكس مجدداً تكرار شود. البته در معدودی از بیماران پس از یكی دو بار تزریق علائم برطرف می شود، اما این حالت شایع نیست و معمولاً لازم است تزریق بوتوكس هر ۳ تا ۶ ماه یكبار تكرار گردد. تزریق بوتوكس روش بسیار مؤثری در كنترل علائم بلفارواسپاسم است به طوری كه در بیش از ۹۰ تا ۹۵% موارد باعث بهبود قابل توجه فرد می شود. البته تزریق بوتوكس می تواند عوارضی از قبیل افتادگی پلك، تاری دید یا دوبینی ایجاد كند اما كلیه این عوارض گذرا هستند و حداكثر ظرف مدت ۶ ماه برطرف می گردند.
▪ جراحی:
جراحی معمولاً برای مواردی بكار می رود كه یا تزریق بوتوكس هیچ اثر مفیدی نداشته است و یا فرد به انجام تزریقات مكرر علاقه ای ندارد. شایعترین روش جراحی كه برای درمان بلفارواسپاسم به كار می رود برداشتن عضله یا میكتومی (Myectomy) است. در این روش قسمتی از عضلاتی كه مسوول بستن پلك هستند با جراحی برداشته می شوند. این روش در ۷۰ تا ۸۰% موارد باعث بهبود علائم بلفارواسپاسم می شود. اما عوارض عمل جراحی بیشتر از تزریق بوتوكس است، به علاوه عوارض تزریق بوتوكس برگشت پذیر است اما عوارض عمل جراحی اغلب غیر قابل برگشت است.
▪ درمان های حمایتی:
همانطور كه گفته شد استرس و فشار عصبی معمولاً باعث بدتر شدن بلفارواسپاسم می شود. آموزش بیمار و اطرافیان و حمایت موثر افراد خانواده از فرد مبتلا به بلفارواسپاسم می تواند نتایج مفیدی در كنترل علائم داشته باشد.
باید توجه داشت كه حملات شدید بلفارواسپاسم می تواند تا چندین ساعت فرد را عملاً نابینا كند. ایمن سازی محیط زندگی فرد اهمیت زیادی دارد تا در صورت بروز چنین شرایطی خطری برای فرد پیش نیاید.
بلفارواسپاسم می تواند موجب بروز اضطراب، افسردگی و انزوای فرد شود. درمان اضطراب و افسردگی در این شرایط می تواند عملكرد فرد را بهبود بخشد.
استفاده از عینك های آفتابی تیره به دو علت به مبتلایان بلفارواسپاسم كمك می كند. اول آنكه عینك آفتابی با جلوگیری از تابش نور شدید به چشم، مانع از تحریك چشم شده و تا حدی از بروز حمله بلفارواسپاسم جلوگیری می كند. ثانیاً عینك تیره با پنهان كردن چشم، مانع از آن می شود كه سایرین متوجه پلك زدن غیر عادی فرد شوند، در نتیجه حضور در اجتماع را برای فرد آسان تر می كند.
استفاده از قطره های اشك مصنوعی و مرطوب كننده های چشم برای درمان خشكی چشم و درمان التهاب پلك (بلفاریت) با كاهش تحریك سطح چشم ممكن است به كنترل حملات بلفارواسپاسم كمك كند.
با توجه به ماهیت مزمن بیماری و مشكلاتی كه این عارضه در روابط اجتماعی فرد ایجاد می كند، در برخی از كشورها گروه های حمایتی برای مبتلایان به بلفارواسپاسم به وجود آمده است. در كشور ما متأسفانه هنوز چنین تشكیلاتی وجود ندارد.

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اصلاح دید نور

● برطرف کردن جوش‌های چشمی، گل مژه، کبودی زیر چشم و التهابات چشمی
برای این کار بهتر است از یکی از روش های زیر استفاده کنید:
اگر چشمان شما گل مژه درآورده است با جوشانده برگ گردو آنها را خوب بشویید. برای این کار باید ۵۰ گرم برگ های تازه یا خشک درخت گردو را در یک لیتر آب سرد بریزید و بگذارید، بجوشد و بعد از گذشت ۱۵ دقیقه، آنرا خنک کرده و به چشمان خودبمالید.
۱۰۰ گرم گلهای خشک یا تازه آقطی را در یک لیتر آب جوش ده دقیقه دم کنید و بعد آنرا صاف کنید و به طور نیمه گرم یا سرد پلک های چشم خود را که جوش درآورده اند با آن بشویید و هر روز، روزی ۴ تا ۵ بار این شست و شو را ادامه دهید تا بهبودی کامل حاصل شود.
۵ گرم شیره مامیران را در ۱۰۰ گرم، آب حل کنید ، این لوسیون برای درمان دردهای چشمی و گل مژه بسیار موثر است.
۸۰ گرم از گل گندم را در یک لیتر آب جوش بریزید و بگذارید تا ۱۵ دقیقه بماند و بعد از صافی بگذرانید. این مایع صاف شده ، درمانی برای التهابات چشمی می باشد. از این مایع به صورت ولرم و کمپرس بر روی پلک ها استفاده نمایید.
در مورد التهابات چشمی می توان از جوشانده رقیق شده دم است استفاده کرد و با آن چشم را شست و شو داد.
برای رفع التهابات پلک و استراحت چشم های خسته ، می توانید چند برش نازک به تازه را مستقیما بر روی موضع درد قرار دهید.
لوسیون ختمی برای رفع ورم ملتحمه چشم تهیه می شود. برای این منظور جوشانده یک قاشق مرباخوری از گل ختمی را در یک فنجان آب تهیه کرده، به صورت کمپرس روی چشم بگذارید.
در مورد عفونت های چشمی ، یک قاشق رازیانه را به مدت ۱ ساعت ، در ۲ قاشق آب مقطر دم می کنند.
۱_ ضماد گلبرگ های شقایق را در مورد بیماری های چشم می توانید ، استفاده نمایید.
۲_ در مورد ناراحتی های چشم، ۲ قاشق چایخوری از آب تازه مامیران را با ۱ قاشق چایخوری از ماده خشک شده این گیاه ، در یک لیوان آب یا گلاب ریخته، محلول به دست آمده را جهت درمان استفاده نمایید.
۳_ یک عدد گل همیشه بهار و یک مشت گل گندم و گل مریمی را در یک لیتر، آب ولرم بریزید. محلول تهیه شده را جهت درمان بیماری های چشم به کار ببرید .
۴_ برگ کاهوی پخته را چنانچه بر روی چشم قرار دهید، برای رفع التهاب چشم اثر شفابخش دارد.
۵_ اگر چشم ورم نموده و جوش پلکی بر روی آن پدید آید، بهتر است پارچه یا ابر را با آب گرم ، ترکرده و پی در پی بر پلک بگذارید، تا جوش سرباز کند و سپس صبر زرد را در سرکه حل کرده با آب نیمه گرم آمیخته و چشم را با آن شست و شو دهید.
۶_ چند قطره روغن زیتون به سرعت، خارش و سوزش چشم و پلک را تسکین داده و آبریزش چشم را برطرف ساخته و قوه بینایی را تقویت میکند.
▪ کشیدن گرد زعفران در چشم سبب برطرف شدن سوزش و خارش و پرخونی چشم می شود. ▪ شست و شوی چشم با چند قطره آب ریواس، سبب تقویت قوه بینایی می گردد.
▪ خاکستر ساقه های نازک به، سوزش و خارش چشم ، آبریزی از چشم و ناراحتی های پلک و حتی ریختن مژه و جوش های پلک را درمان می‌سازد.
▪ شست و شوی چشم بااشک مو، سبب ضدعفونی چشم و درمان ورم ملتحمه و دیگر ناهنجاری‌های عفونتی چشم می گردد.
▪ شست و شوی چشم ملتحمه با آب انار ترش، موجب درمان آن می‌گردد.
▪ شست و شوی چشم با جوشانده خشک شده گل های آقطی عفونت ها و جوش‌های پلک را درمان می کند.
▪ برای شفافیت بخشیدن به چشم ها، می توان چند قطره آب پرتقال یا آب لیموترش در آن چکاند.
▪برای برطرف کردن کبودی زیر چشم می توان سیب زمینی خام رنده شده را بر روی کبودی ها قرار داد.
▪ برای برطرف کردن کبودی زیر چشم می توان مقداری بابونه را دم کرد و زیر چشم را کمپرس نمود.
▪ برای رفع تورم زیر چشم، می توان از انجیر تازه نیز استفاده کرد و برای این کار باید انجیر تازه را له کرده و در زیر چشم قرار داده تا ورم آن بر طرف شود.

کم‌بینائی میلیونها نفر گرفتار را ساخته و اندکی از آنها می‌توانند رشد کنند. چشم‌ پزشکان می‌توانند به نامبردگان کمک کنند. براساس اطلاعات موسسه‌ی نابینایان ایالات متحده در حدود ۱۰ میلیون نفر از نابینائی و کم‌بینائی رنج می‌برند. گرچه پزشکان نابینائی را درک و تشخیص می‌دهند اما راجع به کم بینائی و نقص دید کمتر خود را درگیر می‌کنند.
در این مقاله راجع به تغییرات تهدید کننده، دموگرافی بیماران کم دید و آگاهی راجع به سلامتی رشد آنان، خدمات کم‌بینائی و موانع برسر راه بیمار و پزشک بحث می‌شود.

اختلال بینائی ناشی از یک سری عوامل است که از شایعترین آنها ARMD (تحلیل سنی ماکولا)، عوارض شبکیه‌ای بیماری قند، آب‌سیاه و آب مروارید را می‌توان نام برد.
۵/۱۶ میلیون نفر از افراد ۴۵ سال در ایالات متحده به نوعی درگیر با اختلال بینائی هستند، به طوری که حتی با استفاده از عینک و عدسی تماسی تا سال ۲۰۱۰، این جمعیت به ۲۰ میلیون نفر بالغ خواهد شد، چرا که افزایش طول عمر افراد سبب می‌شود تا اختلال بینائی که از هر۶ نفر یکنفر را مبتلا می‌سازد (در فرد ۴۵ ساله)، این رقم به یک نفر در هر ۴ نفر در افراد ۷۵ ساله برسد. AMD به تنهائی ۶ میلیون آمریکائی بالاتر از ۶۵ سال را دچار کم بینائی نموده است.
بر طبق تحقیقات بیماران مسن‌تر بیشتر در خطر نابینائی ناشی از AMD هستند تا گلوکوم و بیماری رتینوپاتی دیابتی استحاله‌ی ماکولا بیماری اپیدمیک قرن بیست ‌و یکم است. متاسفانه هم بیمار و هم پزشک درک روشنی از بیماری نداشته و همچنین راه مقابله با آن هم به ‌همین منوال است.

میزان خدمات بازتوانی در مراکز مختلف، متفاوت است ولی اصل کلی یکی است و براساس نیاز بیمار است.
متخصصان کم‌بینائی دید عملی بیمار را ارزیابی کرده و وسائل کمک کننده مانند بزرگنما و یا تلویزیون مدار بسته را برای کمک به آنها در فعالیتهای روزمره مانند مطالعه، آشپزی و... تجویز می‌کنند (مگنی فایر با بزرگنمائی ۱۲ دیوپتری) متخصصان بازتوانی، تکنیک‌های جدید را به بیماران آموزش می‌دهند تا در کارهای روزمره‌ی خود و اعتماد به نفس آنها موثر باشد.
بیماران می‌آموزند چگونه سفر کنند و چگونه در منزل کار کنند، از کامپیوتر استفاده کنند و در نظافت منزل و هر گونه فعالیت شخصی و اجتماعی که دوست دارند، شرکت کنند. با توجه به اینکه قادر به رانندگی نیستند آموزشهای لازم برای پیاده روی و یا شرکت در اجتماعات به کمک وسائل نقلیه عمومی، داده می‌شود.
در موفقیت بازتوانی همان اندازه که نقش معلم و راهنما موثر است، بستگی به خود بیمار هم دارد. برطبق بررسی بین افسردگی و کاهش دید رابطه وجود دارد، مخصوصاً کاهش فعالیت روزمره بخشی از برنامه‌ی بازتوانی و سلامت فکری بیمار تامین کننده فعالیتهای اجتماعی می‌باشد.

برای بیمار کم‌بین باید روی سر، قلب و چشم‌اش کارکرد و فعالیتها نباید متمرکز روی چشم باشد.
بسیاری از افراد حرفه‌ای که در سرویس کم بینایان کار می‌کنند، روی زندگی بیماران اشراف دارند. وقتی که شما یک بزرگ‌نما به شخص می‌دهید، به طوری که پس از چندین سال بتواند مطالعه کند، این مساله برایش بسیار شگفت‌انگیز است و سبب تحول عظیم در شادابی‌اش می‌شود.

● چالش بیماران:
بیماران مبتلا به کم بینائی می‌توانند از ارائه‌ی ‌خدمات بازتوانی، سود ببرند. یکی از موانع بازتوانی فقدان آگاهی از وجود خدمات بازتوانی است وقتی که بیمار از انجام اقدامات بینائی توسط پزشک مایوس شود و با این جمله روبرو شود «که دیگر کاری برایت نمی‌توانم انجام دهم» برداشت بیمار این است که پس دیگر کاری نمی‌توان کرد و بیمار به آسانی این مساله را قبول می‌کند. بسیاری از بیماران که تجربه‌ی مشکل بینائی ناشی از بیماری چشمی را دارند نمی‌دانند که می‌توانند بگویند «دوران سختی برای خواندن دارم و نیاز به کمک دارم». حتی اگر بیمار راجع به کم‌بینائی مطلع باشد و به مکان درستی ارجاع شود باز هم هیچگونه ضمانتی از نظر دریافت برنامه‌ی صحیح ندارد و طرز تلقی و درک بیمار هم مساله است.
اگر بیمار هیجان ناشی از پریشانی داشته باشد ممکن است واپس زده شده و یا مورد مساعدت قرار نگیرد.
بعضی مراکز کم بینائی مشاوره‌ی روان‌پزشکی برای کمک به بیماران و مواجهه با بیماران کم بین انجام می‌دهند اما مستمر نبوده و به‌علاوه توقعات نابجای بیماران هم ممکن است مانع انجام این خدمات شود و بیمار ممکن است فکرکند که یک بار مراجعه به این مراکز، اختلال بینائی‌اش را رفع خواهد کرد. بیماران ممکن است نتوانند شدت بیماری خود را درک کنند و حاضر به قبول ناتوانی نیستند. اگر شخصی دید خود را از دست داده و برای بهتر دیدن به دستور شما، آموزش نقطه‌ی فیکساسیون خارج از مرکز ببیند، به وی کمک می‌شود، اما بدون بزرگنمائی یا کمک کامپیوتر نمی‌تواند ببیند چرا که برای دیدن از طریق دید باقی مانده‌ی ‌شخص ناچار است که بهتر ببیند.
برخی از سازمانها و یا کارفرماها وسائل کمک کننده‌ای فراهم می‌کنند که البته نادر است. غالب بیماران به بیش از یک وسیله نیاز دارند و چون بیشتر این بیماران عایدی ثابتی دارند و احتمالاً مشکلات دیگری هم دارند، لذا معمولاً قادر به پرداخت هزینه‌ی این تجهیزات نیستند. مراجعه به مراکز عرضه کننده‌ی این خدمات به تنهائی کافی نیست، یا اگر چنانچه در محل زندگی فرد چنین مرکزی وجود نداشته باشد و با توجه به کهولت این افراد و بینائی اندکشان و داشتن همسر مسن و فرزندان مشغول به کار، ناچارند به مکانهائی که خدمات بازتوانی بینائی انجام می‌دهند، سفر کنند.برای این بیماران رانندگی بسیار مشکل و حتی عبور از خیابانها برای رسیدن به ایستگاه اتوبوس بسیار پرخطر است.

● نقش پزشکان:
بیماران به تنهائی مسوول چالشهای گوناگون و موانع دریافت خدمات بازتوانی کم‌بینائی نیستند، پزشکان نقش کلیدی در کمک به آنها دارند. چه خوب است که مساله‌ی کم بینائی بخشی از آموزش رزیدنت‌های چشم‌پزشکی باشد و چشم‌پزشکان باید مساله‌ی درمان کم بینائی را به عنوان آخرین چاره‌ی بیماران به‌کار برند.
بسیاری از مردم از اینکه برای مطالعه با عینک خود مشکل دارند و یا در رستوران و خارج از منزل دید خوبی نداشته و یا به‌طور مستقل نمی‌توانند کاری انجام دهند، از این وضع خودآگاه نیستند. با پرسیدن از بیماران، پزشک می‌تواند بیمار را به محل دیگری ارجاع دهد. غالباً پزشک از بیمار سوال نمی‌کند تا بیمار هم مشکل خود را بیان نماید.
اگر پزشک آنقدر صبر کند تا تمام فرصت‌های بیمار از دست رود، این کار ضررش بیش از استفاده است.
معرفی بیمار کم بین به متخصص مربوطه دلیل از دست دادن بیمار نیست و این یکی از مراقبتهای بیمار است.
بیمار باید برای گزارش پیشرفت بیماری خود به پزشک خود مراجعه و وی را در جریان بگذارد و این ارتباط بین پزشک ارجاع دهنده و مراکز درمان کم بینائی باید ادامه یابد. نتایج عینی با تصدیق تاثیر بازتوانی بینائی و کمکهای جدی پیگیری می‌شود و وقتی که بیماران نتایج را مشاهده کنند دلگرم می‌شوند که سریعتر مراجعه کنند.
تعصب پزشک به اندازه‌ی خود بیمار تاثیرات درمانی دارد. بیمار پس از معرفی به مراکز مربوطه باید از طول مدت درمان آگاه باشد.
بسیاری از مراکز با فرهنگ این افراد آشنا بوده با زبان خودشان و با مشاوران روانشناس که در اختیار دارند به آنها کمک می‌نمایند تا زودتر مراحل درمانی خود را شروع کنند. طرز تلقی این است که افرادی که به این مراکز مراجعه می‌کنند قدرت انجام هیج کاری را ندارند و نباید این فکر برایشان خطور کند که در مرحله‌ی انتهائی زندگی خود به سر می‌برند.
مانع دیگر مربوط به مدیریت و شخصیت پزشک است. بسیاری از همکاران که در این بخش کار می‌کنند، نسبت به کاری که انجام می‌دهند از لحاظ شخصیتی خیلی قیافه‌ی ‌حق به جانب می‌گیرند. کارهای کم بینائی همکاری زیاد و زمان طولانی نیاز دارد باید با بیمار صحبت کرد و نیازها و مشکلات وی را گوش کرد و کلید هر مشاوره در ملاقات و فهمیدن نیازهای بیمار است و لذا نیاز به زمان زیاد و صبر و شکیبائی فراوان دارد.
دکتر محمدحسین کوچک‌زاده

● MGD چیست؟
MGD مخفف Meibomian Gland Dysfunction است. این عارضه بیشتر به نام Meibomitis نامیده می شود و اسامی دیگر آن meibomianitis و بیماری لبه پلک lid margin disease است. گاهی دربعضی متون به نام بلفاریت خلفی posterior blepharitis نیز نامیده می شود. این عبارت اشاره به اختلال عملکرد و التهاب غدد میبومین (سباسه) دارد.

● محل قرار گیری غدد مبومین کجاست؟
حدود ۵۰ عدد از این غدد سباسه در لبه پلک فوقانی و ۲۵ عدد در لبه پلک تحتانی قرار دارند. تعداد غدد مبومین در منابع مختلف به میزان متفاوت گزارش شده است. این غدد مسئول ترشح سبوم یعنی مایع چربی هستند که مانع از تبخیر اشک می شود.
به طور کلی لایه های مختلف اشک عبارتند از:
۱) داخلی ترین و نازک ترین لایه که لایه نازکی از موکوس است توسط سلول هائی در ملتحمه تولید و ترشح می شود .
۲) لایه میانی ضخیم ترین لایه است و در واقع مانند محلول بسیار رقیق آب و نمک می باشد. غدد اشکی اصلی که در زیر پلک فوقانی قرار می گیرند و غدد اشکی کمکی این قسمت از اشک را تولید می کنند. عملکرد این لایه باعث می شود که چشم مرطوب نگاه داشته شود و از طرفی باعث جاری شدن گرد و غبار و اجسام خارجی به خارج از چشم می شود. اشکال در ترشح این لایه آبکی چشم شایع ترین علت ایجاد خشکی چشم است و این بیماری اصطلاحا" کراتوکونژکتیویت سیکا نامیده میشود.
۳) سطحی ترین لایه اشک لایه بسیار نازکی از جنس چربی است که به وسیله غدد میبومین ترشح می شود. وظیفه اصلی این لایه این است که مانع از تبخیر لایه های آبکی زیرین خود می شود.

● عملکرد غدد میبومین چیست؟
همان طور که در بالا به آن اشاره شد ترشحات غدد میبومین باعث حفظ و ثبات مایع اشکی و در نتیجه مرطوب نگاه داشتن چشم می شود. با پلک زدن، پلک فوقانی پایین آمده بر روی چربی ها فشار وارد کرده و لایه ای از این چربی ها را به سمت بالا کشیده و باعث پوشیده شدن اشک با این چربی ها شده و مانع تبخیر آن می شود و به این ترتیب سطح چشم مرطوب می ماند.

● در هنگام اختلال عملکرد این غدد چه اتفاقی می افتد؟
اختلال عملکرد این غدد باعث می شود که اشک سریع تر تبخیر شده و در نتیجه علائمی مانند خشکی چشم، سوزش، تحریک، احساس جسم خارجی و قرمزی در پلک و ملتحمه ایجاد شود. در افرادی که از لنز تماسی استفاده می کنند ممکن است ابراز شود که دیگر نمی توانند مانند قبل لنز خود را تحمل کنند.

● علل ایجاد اختلال عملکرد غدد مبومین چیست؟
دلیل عمده اختلال عملکرد این غدد مسدود شدن آنها می باشد. اصلی ترین علتی که باعث انسداد این غدد می شود تغییرات هورمونی است. تغییر در سطح استروژن باعث غلیظ شدن ترشحات می شود. در ضمن تغییر در سطح استروژن باعث افزایش تعداد استافیلوکوک ها میشود که به طور طبیعی جزئی از پوشش میکروبی سطح چشم هستند.
دو اختلال پوستی که می توانند باعث ایجاد بلفاریت خلفی یا همان MGD شوند عبارتند از: روزه آسه Rosacea و درماتیت سبورئیک (شوره سر)

● تشخیص های افتراقی این بیماری کدامند؟
خشکی چشم Dry eye syndrome : بسیاری از بیمارانی که از خشکی چشم رنج می برند اغلب به عنوان بیمارانی تحت درمان قرار می گیرند که مشکل آنها در لایه آبکی چشم است مانند استفاده از قطره اشک مصنوعی در این بیماران و اختلال غدد مبومین معمولا" در مراحل اولیه جز تشخیص های افتراقی قرار نمی گیرند.
بلفاریت قدامی : بلفاریت مزمن می تواند باعث اختلال مزمن غدد مبومین شود که درنهایت باعث خشکی چشم می شود.

● درمان این اختلال چیست؟
اساس درمان بلفاریت ( چه قدامی و چه خلفی) تعهد به یک برنامه دراز مدت بهداشت پلک است.
موارد مربوط به بهداشت پلک:
۱) استفاده از یک کمپرس گرم که باعث نرم شدن پلاک های جامد تشکیل شده در لبه پلک می شود.
۲) لبه پلک باید شسته و تمیز شود تا مواد دَلمه شده از لبه پلک و منافذ غدد میبومین شسته شوند. معمولا" برای این کار از آب استفاده می شود اگر چه بعضی از پزشکان ترجیح می دهند که از چند قطره شامپوی بچه نیز استفاده کنند. توجه باید کرد که در این کارفقط لبه پلک تمیز شود و پوست و ملتحمه مجاور پلک آسیب نبیند. تمیز کردن شدید مجاز نیست و حتی ممکن است باعث صدمه به چشم شود.

● درمان های داروئی:
۱) استفاده از یک آنتی بیوتیک موضعی در لبه پلک بعد از این که شسته و یا کمپرس گرم شد. معمولا" از تتراسایکلین به مدت ۱ تا ۲ ماه استفاده می شود.
۲) در درمان داروئی بلفاریت نه تنها از آنتی بیوتیک های موضعی استفاده می شود بلکه در مواردی از کورتون موضعی و آنتی بیوتیک خوارکی نیز استفاده می شود.
۳) اخیرا" مقالاتی مربوط به موثر بودن استفاده از اسیدهای چرب حاوی امگا- ۳ به صورت قرص برای درمان بلفاریت و خشکی چشم منتشر شده است.

تهیه و تنظیم: دکتر الهام محمدی
ویرایش علمی متن: دکتر سپیده توکلی زاده- فوق تخصص اکولوپلاستیک و استرابیسم

منظور از انكسار در واقع مسیری است كه شعاع‏های نورانی از روی اشیای موجود در میدان بینایی ما تا تشكیل تصویر واضحی در داخل چشم‏ها طی می‏كنند. سیستم بینایی چشم ما بعد از دریافت نور و پردازش شعاعهای نورانی بصورت امواج الكتریكی و سپس ارسال آن بسمت مغز، منجر به همان چیزی می‏شود كه ما به دیدن تعبیر می‏كنیم.

● عوامل مؤثر در انكسار نور و نمره چشم
شكل قرنیهT قدرت عدسی چشم و اندازه چشم عواملی هستند كه مسئول واضح بودن تصاویر اشیا بر روی شبكیه می‏باشند. برای اینكه فردی بدون عینك بتواند بینایی كاملی داشته باشد لازم است تمامی این اجزا در تناسب با یكدیگر باشند. در غیر اینصورت عیوب انكساری شامل نزدیک بینی ،دوربینی هیپروپی آستیگماتیسم و پیرچشمی ایجاد می‏شود.
عیوب انكساری با واحدی بنام دیوپتر اندازه‏گیری می‏شود. دیوپتر نشان‏دهنده میزان نمره عینك شماست. هرچه میزان دوربینی یا نزدیك‏ بینی بیشتر باشدT نسخه عینك شما نمره بالاتری دارد.

● دید ۱۰/۱۰ به چه معناست؟
دید بیماران با تابلویی شامل اندازه های مختلف حرف E در جهات مختلف اندازه‏ گیری می‏شود. دید طبیعی دید ۱۰/۱۰ است. یعنی چنین فردی در فاصله ۶ متری ردیف ۱۰/۱۰ را می بینید. دید ۱۰/۵ بدین معناست كه فرد حداكثر این ردیف را از فاصله ۶ متری می بینید در حالیكه یك فرد طبیعی این ردیف را در فاصله ۱۲ متری می بینید. بعبارت دیگر فردی با دید۱۰/۵ نصف یك فرد طبیعی دید دارد.

● نمره عینك
نمره عینك با ۳ عدد مشخص می‏شود: برای مثال شماره۱۸۰* ۵/۱ - ۵- نمره یك عینك است. عدد اول نشاندهنده میزان دوربینی یا نزدیک بینی است. علامت جلویی آن نشاندهنده نزدیک بینی علامت منفی) یا دوربینی (علامت مثبت) است. عدد دوم (۵۰/۱) نشاندهنده میزان آستیگماتیسم شماست. این عدد ممكن است با علامت مثبت یا منفی نوشته شود. عدد سوم (۱۸۰) محور آستیگماتیسم را نشان می‏دهد. برای مثال ۱۸۰ نشاندهنده افقی بودن محور آستیگماتیسم است. بنابراین شماره۱۸۰* ۵/۱ - ۵- بدین معناست كه بیمار نزدیک بینی متوسط و آستیگماتیسم متوسط در محور افقی دارد.

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اصلاح دید نور

● منظور از استرابیسم چیست؟
استرابیسم نوعی مشكل چشمی است كه در آن چشم ها وضعیت ناهمگونی نسبت به یكدیگر داشته و نگاه آنها به جهات مختلف است. این ناهمگونی ممكن است واضح بوده و یا آنكه صرفاً بعضی اوقات وجود داشته باشد. در حالیكه یك چشم مستقیماً به سمت جلو نگاه می­كند چشم دیگر به سمت داخل، خارج، بالا و یا پایین چرخیده است. چشم چرخیده بعضی اوقات به وضعیت اصلی و مستقیم برگشته و بر عكس چشم مستقیم از موقعیت خود خارج می­شود.
استرابیسم در میان گروه سنی اطفال مشكل شایعی بوده و در حدود ۴% كودكان دیده می­شود ولی ممكن است زمان بروز آن در سنین بالاتر نیز باشد. شیوع آن در پسر و دختر به یك نسبت بوده و گاهی ابتلا فامیلی دارد. با اینحال، بعضی از مبتلایان سابقه چنین مشكلی را در فامیل خود ذكر نمی­كنند.

● بینایی و مغز
با یك دید دو چشمی طبیعی، هر دو چشم به یك نقطه نگاه می­كنند. بخش بینایی مغز، دو تصویر رسیده را به صورت یك تصویر سه بعدی تركیب می­كند.
وقتی به علت استرابیسم یكی از چشم ها از موقعیت خود خارج می­شود، دو تصویر متفاوت به مغز ارسال می­گرد. در یك كودك خردسال، مغز چنین یاد می­گیرد كه تصویر چشم منحرف شده را نادیده گرفته و تنها تصویر چشم مستقیم یا چشم با دید بهتر را بپذیرد. این امر سبب از بین رفتن درك عمق و دید دو چشمی می­شود. بالغین كه دچار استرابیسم می­شوند اغلب بدان علت كه مغز توانایی پذیرش یا دریافت تصویر هر دو چشم را پیدا كرده است، دو بینی پیدا می­كنند. در این حالت مغز قادر به حذف تصویر چشم منحرف نخواهد بود. ولی متاسفانه در كودكان این اتفاق یعنی حذف تصویر چشم منحرف بسرعت رخ می­دهد.

● آمبلیوپی
قرارگیری طبیعی چشم ها در طی دوره كودكی امكان تكامل دید مناسب این سنین را فراهم می­سازد. قرارگیری غیر طبیعی مانند آنچه در استرابیسم دیده می­شود، سبب كاهش دید یا آمبلیوپی خواهد شد. مغز تصویر چشم بهتر را تشخیص داده و تصویر چشم ضعیف تر یا آمبلیوپیك را حذف می­كند. این موضوع تقریباً در نیمی از كودكان مبتلا به استرابیسم اتفاق می­افتد.
آمبلیوپی را می­توان با بستن چشم بهتر و تقویت و بهبود بینایی چشم ضعیف تر، درمان نمود. اگر آمبلیوپی در همان سالهای نخست زندگی تشخیص داده شود، درمان آن اغلب موفقیت آمیز خواهد بود ولی درصورتیكه درمان آن به تاخیر افتد، آمبلیوپی یا آفت دید وضعیتی دائمی پیدا خواهد كرد. قاعدتاً هر قدر آمبلیوپی زودتر درمان شود، دید بهتری تامین خواهد گردید.

● علل و علائم استرابیسم
به دیواره خارجی هر چشمی، شش عضله چسبیده است كه مسئولیت كنترل حركات چشم را بعهده دارند. در هر چشم، دو عضله چشم را به سمت راست یا چپ می­برند. چهار عضله دیگر مسئولیت حركت چشم به سمت بالا و پایین و یا كنترل حركات مورب چشم را بعهده دارند. برای تمركز هر دو چشم بروی یك نشانه مشخص، لازم است تمامی عضلات چشم با یكدیگر و با عضلات همكار چشم مقابل هماهنگ باشند. هر علتی كه در این هماهنگی اختلال ایجاد كند می تواند منجر به استرابیسم شود.
نقش كنترلی مغز نیر بر عضلات چشم از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابراین كودكان مبتلا به ابتلائات مغزی از قبیل فلج مغزی، عقب افتادگی مغزی، هیدروسفالی و تومورهای مغزی اغلب دچار استرابیسم می­شوند. هر عاملی كه منجر به كاهش بینایی شود مانند عیب انكساری، آب مروارید، صدمات چشمی و ...می­تواند عاملی برای استرابیسم باشد.
اصلی ترین علامت استرابیسم، در واقع چشمی است كه در جای خود قرار ندارد. گاهی طفل در نور آفتاب یك چشم خود را می بندد و گاه با كج كردن سر خود به یك موقعیت بخصوص تلاش می كند كه از هر دو چشم خود استفاده كند و گاه بصورت خستگی شدید چشم و سردرد در حین فعالیت چشمی و گاهی علایم فقدان یك دید عمق مناسب نیز دیده می شود. بالغینی كه دچار استرابیسم می شوند نیز اغلب از دوبینی شكایت می كنند.

● تشخیص
لازم است هر كودكی در طی دوره شیرخواری یا سنین قبل از مدرسه توسط پزشك خانواده، متخصص اطفال یا چشم پزشك معاینه و مشكلات احتمالی او تشخیص داده شود. این موضوع بویژه در مواردیكه عضو دیگری از خانواده مبتلا به استرابیسم یا آمبلیوپی است اهمیت بیشتری پیدا می كند. در شیرخواران اغلب درك اختلاف بین انحراف ظاهری دو چشم از استرابیسم واقعی مشكل است. در كودكان كم سن و سال بینی پهن و عریض و چین پوستی قسمت داخلی پلك سبب می شود كه در نگاه به چپ و راست چشم ها مخفی شده و بدین ترتیب منحرف بنظر برسند. این ظاهر استرابیسمی بتدریج و با رشد كودك بهبود می یابد و حال آنكه استرابیسم واقعی ارتباطی با رشد كودك ندارد و در این میان چشم پزشك بخوبی قادر به تمایز بین استرابیسم واقعی و كاذب است.● درمان
اهداف درمان استرابیسم، حفظ دید، مستقیم كردن چشم ها و بازگرداندن دید دو چشمی است. بسته به علت استرابیسم، درمان ممكن است بصورت تجویز عینك، برداشتن كاتاراكت یا اصلاح سایر علل زمینه ای ایجاد انحراف و یا تغییر دادن موقعیت عضلات نامتعادل چشم باشد. بعد از انجام یك معاینه كامل چشمی شامل مطالعه دقیق قسمت های داخلی، چشم پزشك درمان مناسب اپتیكی، طبی یا جراحی را انتخاب خواهد نمود. اغلب بستن چشم بهتر جهت تقویت بینایی چشم آمبلیوپیك نیز ضروری خواهد بود.

● ایزوتروپی (انحراف چشم به داخل)
ایزوتروپی در واقع انحراف چشم ها به سمت داخل بوده و شایعترین نوع استرابیسم شیرخواران است. كودكان خردسال مبتلا به ایزوتروپی هیچگاه از هر دو چشم خود بطور همزمان استفاده نمی كنند.
در اكثر موارد برای تراز كردن چشم ها، تامین دید دو چشمی و اجتناب از افت دید دائمی، جراحی زودهنگام ضروری خواهد بود. جراحی در هر سنی ممكن است سبب بهبود دید جانبی شود.
در جریان جراحی، میزان نیروی عضلات در یك یا دو چشم تنظیم می­شود. مثلاً در جراحی ایزوتروپی، ممكن است عضله داخلی محكم تر را از چشم جدا نموده و مقداری عقب تر مجدداً به چشم وصل نمایند. این كار اثر كِشنده عضله را تضعیف نموده و امكان چرخش چشم به سمت خارج را فراهم می­سازد. بعضی اوقات نیز می­توان برای تسهیل حركت چشم به سمت خارج، عضله خارجی را كوتاهتر نموده و بدین ترتیب نیروی كِشنده آن را افزایش داد.

● ایزوتروپی تطابقی
ایزوتروپی تطابقی شكل شایع ایزوتروپی است كه بیشتر در كودكان دور بین سنین ۲ سال یا بالاتر اتفاق می­افتد. كودك در سنین پایین، قادر است برای جبران دوربینی خود، تلاش تطابقی خود را افزایش دهد ولی اینكار مشخصاً سبب انحراف چشم ها به سمت داخل می­شود. برای جبران ایزوتروپی تطابقی، به كودك عینك داده می­شود.
عینك تلاش تطابقی مزبور را كاهش داده و می تواند چشم ها را به وسط ­آورد. در برخی موارد استفاده از نوع بخصوصی از عینك های دو كانونی ضروری است (كه در شكل روبرو نشان داده شده است). و گاهی می توان از قطره ها یا پمادهای چشمی، و لنزهای مخصوصی بنام منشور (Prism) استفاده نمود. گاهی اوقات ورزشهای چشمی نیز به اصلاح این حالت در كودكان بزرگتر كمك می­كند.

● اگزوتروپی( انحراف چشم به خارج)
اگزوتروپی، یا انحراف چشم به سمت خارج، دیگر نوع شایع استرابیسم است. این حالت بیشتر زمانی اتفاق می­افتد كه كودك روی شی ای در دور دست تمركز می­كند. اگزوتروپی اغلب متناوب (Intermittent) بوده و مخصوصاً بعد از چرت زدون، بیماری و یا خستگی كودك بروز می­كند. والدین اظهار می­دارند كه كودك در مقابل نور آفتاب یك پلك خود را جمع می­كند. گر چه عینك، ورزش چشمی یا منشور در این حالت نیز به كنترل چرخش چشم به سمت خارج كمك می­كند ولی در اكثر موارد لازم است نوعی عمل جراحی صورت گیرد.

● جراحی استرابیسم
هیچ گاه و در جریان هیچ نوع عمل جراحی، كره چشم از محل خود خارج نمی­شود. جراحی استرابیسم در واقع ایجاد برشی كوچك در بافت پوشاننده چشم است كه به چشم پزشك امكان می­دهد تا به عضلات زیرین این بافت دسترسی پیدا كند. اینكه كدام عضلات تحت عمل جراحی قرار گیرند بستگی به جهت چرخش چشم دارد. گاهی اوقات لازم است هر دو چشم تحت عمل جراحی قرار گیرد.
جهت عمل جراحی استرابیسم در اطفال، بیهوشی ضرورت دارد ولی جراحی بزرگسالان با بی حسی موضعی نیز امكان پذیر است.
بهبودی سریع است. فرد اغلب ظرف چند روز به فعالیتهای طبیعی­ اش بر می گردد. بعد از جراحی، گاهی استفاده از عینك یا منشور نیز ضرورت پیدا می­كند. گاهی اوقات ممكن است اصلاح انجام شده بیشتر یا كمتر از مقدار موردنظر باشد كه در آن صورت انجام عملی دیگر ضرورت خواهد یافت.
توصیه می­شود جراحی اصلاحی استرابیسم هر چه سریعتر صورت گیرد زیرا شیرخوار به محض اینكه چشم هایش مستقیم شد امكان دید طبیعی و دید دو چشمی را پیدا خواهد كرد. از طرف دیگر لوچی چشم می­تواند بر اعتماد به نفس كودك نیز نقشی منفی داشته باشد.
همانند هر عمل جراحی، جراحی بر روی عضلات چشم نیز با خطراتی همراه است. این خطرات شامل عفونت، خونریزی و دیگر عوارض نادری است كه می­تواند به از دست دادن دید بیانجامد. با اینحال، جراحی استرابیسم معمولاً درمانی بی ­خطر و موثر است و در عین حال هیچگاه جای عینك و یا آمبلیوپ درمانی را نمی­گیرد.

●خلاصه
رشد كودك به خودی خود استرابیسم را درمان نمی­كند.
موثرترین زمان درمان استرابیسم، زمانی است كه كودك در سنین پایینی به سر می­برد.
مستقیم نمودن چشم­ها در هر سنی امكان پذیر است و در این جریان حداقل دید جانبی بهبود خواهد یافت.
درمان استرابیسم ممكن است بدون جراحی و با استفاده از قطره­های چشمی، تمرینات چشمی و یا عینك انجام گیرد.
در صورتیكه درمان جراحی لازم باشد، هرقدر در سنین پایین تری انجام شود شانس تامین دید دو چشمی بیشتر خواهد بود.

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اصلاح دید نور

● اطلاعات‌ اولیه‌
التهاب‌ ملتحمه‌ عبارت‌ است‌ از التهاب‌ سطح‌ داخلی‌ پلك‌ و روی‌ سفیدی‌ چشم‌. این‌ وضعیت‌ در كودكان‌ بیشتر اتفاق‌ می‌افتد.

● علایم‌ شایع‌
امكان‌ دارد علایم‌ زیر در یك‌ یا هر دو چشم‌ رخ‌ دهند:
▪ ترشحات‌ روشن‌، سبز، یا زرد از چشم‌
▪ وقتی‌ كه‌ بیمار می‌خوابد، پوسته‌های‌ چسبناك‌ روی‌ مژك‌ها باعث‌ می‌شوند كه‌ پلك‌ها به‌ هم‌ بچسبند.
▪ درد چشم‌
▪ تورم‌ پلك‌ها
▪ حساسیت‌ به‌ نور زیاد
▪ قرمزی‌ و احساس‌ این‌ كه‌ در چشم‌ چیزی‌ وجود دارد.
▪ خارش‌ شدید (تنها در موارد التهاب‌ ملتحمه‌ از نوع‌ آلرژیك‌)

● علل‌
▪ عفونت‌ ویروسی‌. التهاب‌ ملتحمه‌ می‌تواند همراه‌ با سرماخوردگی‌ یا بیماری‌هایی‌ مثل‌ سرخك‌ وجود داشته‌ باشد.

● عفونت‌ باكتریایی‌
▪ آزردگی‌ توسط‌ مواد شیمیایی‌، باد، گرد و غبار، دود و سایر انواع‌ آلودگی‌ هوا، یا موادشیمیایی‌ خانگی‌
▪ آلرژی‌ ناشی‌ از مواد آریشی‌، گرده‌ گیاهان‌، گرد و غبار، دود و سایر انواع‌ آلودگی‌ هوا، یا مواد شیمیایی‌ خانگی‌
▪ بسته‌ شدن‌ نسبی‌ مجرای‌ اشكی‌
▪ نور شدید، مثل‌ نور چراغ‌های‌ مخصوص‌ آفتاب‌ گرفتن‌، انعكاس‌ نور از روی‌ برف‌، یا نور قوس‌های‌ الكترویكی‌ مورد استفاده‌ در جوشكاری‌

● عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
▪ نوزاد مادرانی‌ كه‌ حامل‌ میكرب‌های‌ سوزاك‌ و كلامیدیا هستند.
▪ شلوغ‌ یا غیربهداشتی‌ بودن‌ محیط‌ زندگی‌
▪ مواجهه‌ با دیگران‌ در مكان‌های‌ عمومی‌؛ مثل‌ مهدكودك‌ و مدرسه‌

● پیشگیری‌
▪ دستان‌ خود را به‌ طور مرتب‌ با صابون‌ و آب‌ گرم‌ بشویید.
▪ از قرار گرفتن‌ در معرض‌ مواد تحریك‌كننده‌ چشم‌ خودداری‌ كنید.
▪ درون‌ چشم‌ همه‌ نوزادان‌ تازه‌ به‌ دنیا آمده‌ در زایشگاه‌ها و بیمارستان‌ها قطره‌ آنتی‌بیوتیك‌ ریخته‌ می‌شود.
▪ مواد آرایشی‌ مخصوص‌ خط‌ چشم‌ را در اختیار دیگران‌ قرار ندهید، و ریمل‌ را پس‌ از ۶-۴ ماه‌ استفاده‌ دور اندازید.

● عواقب‌ مورد انتظار
▪ التهاب‌ ملتحمه‌ آلرژیك‌ را می‌توان‌ با حذف‌ ماده‌ آلرژی‌زا یا قرار نگرفتن‌ در معرض‌ آن‌، درمان‌ كرد. البته‌ احتمال‌ عود آن‌ وجود دارد.
▪ سایر انواع‌ التهاب‌ ملتحمه‌ نیز با درمان‌، در عرض‌ ۲-۱ هفته‌ خوب‌ می‌شود (گاهی‌ برحسب‌ علت‌ التهاب‌ ملتحمه‌، این‌ مدت‌ بیشتر طول‌ می‌كشد).

● عوارض‌ احتمالی‌
اگر التهاب‌ ملتحمه‌ درمان‌ نشود، امكان‌ دارد گسترش‌ یابد و منجر به‌ آسیب‌ دایمی‌ قرنیه‌ شود، كه‌ در این‌ صورت‌ بینایی‌ دچار مشكل‌ می‌شود.

● درمان‌
▪ درمان‌ التهاب‌ ملتحمه‌ برحسب‌ علت‌ آن‌، متفاوت‌ است‌.
▪ دستان‌ خود را مرتباً با صابون‌ ضدعفونی‌ كننده‌ بشویید، و برای‌ خشك‌ كردن‌ آنها از حوله‌ كاغذی‌ استفاده‌ كنید. دست‌ به‌ چشمان‌ خود نزنید و ترشحات‌ چشم‌ خود را با ملایمت‌ با دستمال‌ كاغذی‌ تمیز پاك‌ كنید.
▪ عفونت‌ها غالباً توسط‌ انگشتان‌، حوله‌، و دستمال‌ آلوده‌ كه‌ با چشم‌ دچار عفونت‌، تماسی‌ داشته‌اند به‌ دیگران‌ انتقال‌ می‌یابند.
▪ از حوله‌ یا پارچه‌ خیس‌ خورده‌ با آب‌ گرم‌، یا آب‌ سرد برای‌ كاهش‌ ناراحتی‌ چشم‌ استفاده‌ كنید.
▪ از مواد آرایشی‌ چشم‌ استفاده‌ نكنید.
▪ اگر عفونت‌ در عرض‌ ۳-۲ روز رو به‌ بهبود نگذاشت‌، امكان‌ دارد عفونت‌ با یك‌ باكتری‌ مقاوم‌ یا یك‌ ویروس‌، یا در اثر آلرژی‌ ایجاد شده‌ باشد. در اینجا، چشم‌ پزشك‌ ممكن‌ است‌ كشت‌ ترشحات‌ را درخواست‌ كند یا بررسی‌های‌ اختصاصی‌ انجام‌ دهد تا علت‌ دقیق‌ التهاب‌ ملتحمه‌ را مشخص‌ كند.
▪ تا زمانی‌ كه‌ عفونت‌ برطرف‌ نشده‌ است‌ از لنزهای‌ تماسی‌ استفاده‌ نكنید.

● داروها
قطره‌ چشمی‌ آنتی‌بیوتیكی‌ یا ضدویروسی‌، قطره‌ چشمی‌ سولفامیدی‌، یا پمادهای‌ مربوطه‌ برای‌ مبارزه‌ با عفونت‌. بسیاری‌ از چشم‌ پزشكان‌ معتقدند كه‌ تا زمان‌ قطعی‌ شدن‌ تشخیص‌ نباید از قطره‌ چشمی‌ استروییدی‌ استفاده‌ شود. زیرا اگر عفونت‌ توسط‌ ویروس‌ هرپس‌ سیمپلكس‌ ایجاد شده‌ باشد، ریختن‌ قطره‌ چشمی‌ استروییدی‌ در چشم‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ گسترش‌ عفونت‌ از ملتحمه‌ به‌ قرنیه‌ و آسیب‌ چشم‌ شود. گاهی‌ امكان‌ دارد آنتی‌بیوتیك‌ خوراكی‌ تجویز شود.

● فعالیت‌
▪ به‌ محض‌ رو به‌ بهبود گذاشتن‌ علایم‌، فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را از سر گیرید.

● رژیم‌ غذایی‌
▪ رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.

● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمایید
▪ اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ التهاب‌ ملتحمه‌ را دارید.
▪ اگر علی‌رغم‌ درمان‌، عفونت‌ در عرض‌ ۴۸ ساعت‌ رو به‌ بهبود نگذارد.
▪ اگر تب‌ به‌ علایم‌ اضافه‌ می‌شود.
▪ اگر درد زیادتر شود.
▪ اگر بینایی‌ دچار مشكل‌ شود.

نگاهی به علل و راه حل اشک‌ریزش: ما عادت کرده‌ایم که اشک را تنها در مواقع غم و اندوه ببینیم، اما واقعیت چیز دیگری است. اشک‌ریزش الزاما به معنای گریه کردن نیست و بیماران بسیاری وجود دارند که حتی بدون وجود هیچ‌گونه ناراحتی دچار سرازیر شدن اشک از چشمان خود هستند. این حالت که در اصطلاح پزشکی <اپی‌فورا> نام دارد، علل و عوامل مختلفی دارد و گاهی اوقات به قدری شدید، مداوم و طولانی مدت می‌شود که برای بیمار دردسرهای زیادی ایجاد می‌کند

اشک برخلاف تصور بیشتر مردم، آب نمک نیست. در اصل اشک مایعی برای حفاظت از لایه سطحی چشم است تا در برابر مواجهه مداوم با هوا، خشک نشود و طراوت و تازگی خود را از دست ندهد.
در واقع اگر اشک وجود نداشته باشد لایه‌های سطحی چشم مانند قرنیه و ملتحمه خشک می‌شوند و در این حالت نه تنها علایم آزاردهنده‌ای چون خارش، سوزش و احساس سنگ‌ریزه در چشم به وجود می‌آید، بلکه دید چشم نیز با تاری و اختلال مواجه می‌شود. پس وجود اشک برای سلامت چشم و داشتن یک دید خوب کاملا ضروری است. در عین حال، در اشک پادتن‌ها و مواد محافظ و باکتری‌کش بسیار قدرتمندی وجود دارد که باعث می‌شود چشم در مقابل عفونت‌ها محافظت شود.

● چرا اشک‌ریزش؟
اگر کمی به مواردی که در بالا گفتیم فکر کنید دو علت مشخص برای اشک‌ریزش مداوم از چشم پیدا خواهید کرد. به طور منطقی اشک‌ریزش مداوم دو علت اصلی دارد که عبارتند از:

▪ تولید بیش از حد اشک به طوری که از توانایی دستگاه دفعی (شامل کانال بینی - اشکی) فراتر رود و بنابراین از چشم به بیرون و روی صورت سرازیر شود .
▪ انسداد مسیر خروجی (یعنی کانال بینی - اشکی) و ناتوانی کانال در تخلیه اشک از چشم. در این حالت اشک در درون چشم جمع و سپس از چشم به بیرون سرازیر می‌شود.

در عمل، بیشتر بیمارانی که به اشک‌ریزش مداوم مبتلا هستند، در گروه دوم جای می‌گیرند. این افراد به دلایل متعدد دچار تنگی یا انسداد کانال تخلیه اشک هستند و اشک آنها به میزان کافی تخلیه نمی‌شود پس اشک، راهی به جز سرازیر شدن به روی صورت ندارد.
همان‌طور که گفتیم، در برخی موارد اشک‌ریزش به علت افزایش تولید اشک صورت می‌گیرد. تصور کنید یک جسم خارجی مثل یک سنگ‌ریزه یا گرد و خاک داخل چشم شما رفته باشد.
بلافاصله میزان ترشح اشک شما به شدت افزایش پیدا می‌کند که در اصل به منظور دفاع و محافظت از چشم است. این ترشح اشک به قدری زیاد می‌شود که از ظرفیت کانال دفعی بالاتر رفته و از چشم به بیرون می‌ریزد. در عمل هم همین‌طور است و بیشتر بیمارانی که اشک‌ریزش در آنها از تولید بیش از حد اشک ناشی می‌شود، به علت وجود نوعی بیماری در چشم، دچار تحریک چشم هستند.
وجود جسم خارجی علت نادری برای اشک‌ریزش مداوم است. در نظر بگیرید که مژه‌های فردی به داخل برگشته باشد (این حالت در بیماری‌های مختلفی مثل سوختگی چشم، بریدگی و پاره‌شدگی پلک و یا حتی برخی بیماری‌های عفونی مثل تراخم که در گذشته در کشورمان بسیار شایع بوده، ایجاد می‌شود.)
در این حالت مژه‌ها با سطح چشم تماس پیدا می‌کنند، آن را تحریک می‌نمایند و باعث اشک‌ریزش طولانی مدت و مداوم می‌شوند که بیمار را اذیت می‌کند. راه‌حل در این موارد، برگرداندن پلک به خارج است تا مژه‌ها با سطح چشم تماس نداشته باشند. عفونت ملتحمه و بروز تومور در ملتحمه یا پلک نیز از دیگر عوامل محرکی هستند که با ایجاد احساس نامطلوب در چشم، باعث تحریک عصبی تولید اشک می‌شوند.

● سدی جلوی رودخانه
همان‌طور که گفتیم، شایع‌ترین علت اشک‌ریزش‌های مداوم را انسداد کانال اشکی تشکیل می‌دهد. این اتفاق ممکن است در هر سنی روی ‌دهد. حتی نوزادان بسیاری هستند که از همان بدو تولد و یا طی چند ماه اول به این مشکل (یعنی اشک‌ریزش مداوم) مبتلا می‌شوند. در این نوزادان معمولا کانال اشکی به طور مادرزادی شکل نگرفته است و یا بخشی از آن به طور مادرزادی مسدود بوده است. این وضعیت در پنج تا شش درصد از نوزادان رخ می‌دهد، اما در ۶۰ تا ۹۰ درصد از موارد طی سال اول زندگی به طور خود به خود بهبود پیدا می‌کند. پس اگر نوزادی مبتلا به اشک‌ریزش شد، معمولا پزشکان از همان ابتدا اقدام به درمان نمی‌کنند بلکه حدود شش تا ۱۲ ماه صبر می‌کنند تا به نوزاد فرصت دهند تا خودبه‌خود بهبود پیدا کند. البته طی این مدت سفارشات درمانی مانند ماساژ مکرر گوشه داخلی چشم و بینی به والدین داده می‌شود تا روند بهبود سرعت پیدا کند. در ضمن، پدر و مادر باید به شدت مراقب باشند که چشم کودک عفونت نکند، چون در صورت عفونت باید اقدامات درمانی (و حتی گاهی انجام جراحی یا میل زدن تحت بی‌حسی) سریع‌تر صورت گیرد.

در بزرگسالان هم به همین ترتیب مهم‌ترین عامل اشک‌‌ریزش را انسداد مجرای اشکی تشکیل می‌دهد. علل بسیار متفاوتی برای مسدود شدن مجرای اشکی در بزرگسالان وجود دارد. به طور مثال، تصادفات و ضربات به بینی یکی از مهم‌ترین آنهاست. آسیب‌های پلک نیز از دیگر علل اختلال در مسیر تخلیه اشک هستند، اما یک علت مهم دیگر التهاب کانال تخلیه اشک است. به طور مثال فردی را که دچار سینوزیت مزمن است در نظر بگیرید. التهاب سینوس می‌تواند به طور مجاورتی به کانال تخلیه اشک سرایت کند و با ضخیم و ملتهب کردن دیواره آن، باعث انسدادش شود.

● مطب چشم‌ پزشک
همان‌طور که از مطالب گفته شده مشخص است، اشک‌ریزش علل بسیار متفاوتی دارد. پس درمان هم بسته به نوع علت متفاوت خواهد بود. چشم پزشکان برای رسیدن به علت زمینه‌ای از روش‌های متفاوتی استفاده می‌کنند. مثل همه بیماری‌های دیگر، مرحله اول از یک مصاحبه و معاینه بالینی کامل تشکیل می‌شود اما گاهی اوقات پزشک صلاح می‌بیند که از روش‌های تشخیصی دیگری هم استفاده کند. به طور مثال، گاهی اوقات نوعی رنگ شیمیایی را به داخل چشم می‌ریزد و سرعت تخلیه رنگ را محاسبه می‌کند (این رنگ‌ها تلخ هستند و از بیمار درباره زمان احساس تلخی آن در گلو و دهان سوال پرسیده می‌شود.)
گاهی اوقات از روش‌های رادیولوژی و حتی ام.آر.آی هم می‌توان برای بررسی باز بودن یا بسته بودن وضعیت کانال اشک استفاده کرد، اما متاسفانه در کشور ما چندان مورد توجه قرار نگرفته‌اند. روشی که در حال حاضر در ایران بیشتر استفاده می‌شود، به کارگیری روش‌های پزشکی هسته‌ای یا اسکن مجاری اشکی است. در این روش ماده رادیواکتیو به داخل چشم چکانده می‌شود و سپس از طریق عکس ‌برداری، سرعت تخلیه ماده رادیواکتیو به دقت محاسبه می‌شود که مبنای تشخیص را تشکیل می‌دهد.

● درمان
همان‌طور که پیش از این گفته شد، نوع درمان به علت زمینه‌ای بستگی دارد. گاهی اوقات عوامل محرک مثل آلرژی باید درمان شود که برای این درمان‌ها اغلب به تجویزهای دارویی و غیرجراحی نیاز است. گاهی نیز صبر و حوصله باعث ترمیم مشکلات می‌شود (به ویژه در بچه‌ها.) گاهی ترمیم پلک و تصحیح مژه‌ها نیاز است، اما در بعضی موارد هم باید کانال اشکی باز شود. برای باز کردن کانال اشکی در حال حاضر دو راه کلی وجود دارد.
یکی از این دو روش، در اصطلاح پزشکی پروبینگ نام دارد که مردم آن را با نام میل زدن می‌شناسند. در این روش، یک ابزار کوچک وارد مجرای اشکی می‌شود تا انسداد را برطرف و مسیر را باز کند. اما روش دوم انجام جراحی است که DCR نامیده می‌شود. به هر حال تصمیم‌گیری درباره نوع درمان و شیوه عمل تنها به وسیله یک چشم پزشک صورت می‌گیرد و بیماران باید بعد از عمل هم با وی در ارتباط باشند تا مراحل درمانی تحت پیگیری او ادامه پیدا کند.

● روی دیگر سکه
با اینکه وجود اشک و ترشح مداوم آن برای چشم کاملا ضروری و حیاتی است اما گاهی اوقات هم مشکل‌ساز و دردسر آفرین می‌شود. به طور طبیعی، اشک در گوشه خارجی پلک فوقانی و به وسیله غده‌ای به نام غده اشکی تولید و به درون چشم تخلیه می‌شود و در نهایت پس از عبور از روی چشم و شست‌و‌شوی آن، وارد کانالی به نام کانال بینی- اشکی می‌شود که مجرای آن در سمت داخلی چشم قرار دارد.در اصل سوراخ ورودی این کانال روی لبه داخلی پلک، کنار بینی واقع شده است. اشک از این نقطه به داخل کانال می‌رود و سپس درون بینی تخلیه می‌شود. در مرحله بعد از داخل بینی به حلق فرستاده می‌شود. حجم این انتقال و مایع به قدری اندک است که شما به طور عادی طی روز از این روند با اطلاع نمی‌شوید و آن را احساس نمی‌کنید اما زمانی که گریه می‌کنید به علت تحریکات عصبی تولید اشک زیاد می‌شود و متعاقبا میزان اشکی که به درون کانال و در نهایت بینی می‌رسد هم بیشتر می‌شود. در این حالت شما ورود اشک به داخل بینی را کاملا احساس می‌کنید و از این روند باخبر می‌شوید.

اختلال بینایی ناشی از رایانه، مجموعه ای از علائم چشمی و بینایی است که بر اثر کار با رایانه ایجاد می شود و تعداد زیادی از کسانی که با رایانه کار می کنند، گرفتار این علائم هستند.

مهمترین علایم این بیماری عبارتند از:
▪ خستگی چشم
▪ خشکی چشم
▪ سوزش
▪ اشک ریزی
▪ تاری دید

یکی از مهمترین دلایل خشکی و سوزش چشم هنگام کار با رایانه، کاهش میزان پلک زدن است، به طوری که افراد هنگام کار با رایانه تقریبا یک پنجم حالت عادی پلک می زنند. این مساله همراه خیره شدن به صفحه مانیتور و تمرکز روی موضوع کار سبب می شود تا پلک ها مدت بیشتری باز بمانند و در نتیجه اشک روی سطح چشم تبخیر شود.
سعی کنید به طور ارادی پلک بزنید. این کار سبب می شود سطح چشم شما با اشک آغشته شده و خشک نشود. در صورتی که مشکل شما شدید باشد، می توانید از قطره های اشک مصنوعی استفاده کنید، به چشمان خود استراحت دهید. سعی کنید هر ۵ تا ۱۰ دقیقه چشم خود را از مانیتور برداشته و به مدت ۵ تا ۱۰ ثانیه به نقطه ای دور نگاه کنید. این کار سبب استراحت عضلات چشم می شود.
مرکز مانیتور باید حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر پایین تر از چشمان شما باشد. این وضعیت علاوه بر این که باعث می شود پلک ها پایین تر قرار گیرند و سطح کمتری از چشم در معرض هوا باشد، از خستگی گردن و شانه ها نیز می کاهد. فاصله مانیتور با چشمان شما نیز باید حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر باشد.
مانیتور خود را طوری قرار دهید که نور پنجره یا روشنایی اتاق به آن نتابد. هنگام کار با رایانه سعی کنید پرده های اتاق را بکشید و روشنایی اتاق را نیز به نصف حالت معمولی کاهش دهید.
روشنایی و کنتراست مانیتور خود را تنظیم کنید. میزان روشنایی مانیتور باید با روشنایی اتاق هماهنگی داشته باشد.
اگر شما عینکی هستید و دچار این علایم شده اید، عینک شما احتمالا برای کار با رایانه مناسب نیست زیرا دید متوسط را اصلاح نمی کند. برای دریافت عینک مناسب رایانه به چشم پزشک مراجعه کنید.

● چگونه از عارضه های کار زیاد با کامپیوتر پیشگیری نمائیم
عارضه موسوم به CVS مجموعه ای از علائم چشمی و بینایی است که بر اثر کار با کامپیوتر ایجاد می شوند. تقریباً ۳ تا ۴ درصد کسانی که زیاد با کامپیوتر کار می کنند گرفتار این علائم هستند. با فراگیرتر شدن به کارگیری کامپیوتر تعداد کسانی که از عارضه CVS رنج می برند رو به افزایش است.

مهم ترین علائم CVS عبارتنداز: خستگی و خشکی چشم، سوزش، ریزش اشک و تاری دید. CVS همچنین ممکن است سبب درد در گردن و شانه ها نیز بشود.

علت پیدایش عارضه CVS آنست که چشم انسان حروف چاپی را بهتر از حروف نمایش داده شده بر روی مانیتور می بیند، زیرا حروف چاپی تضاد بیشتری با صفحه سفید زمینه داشته و لبه های آن ها واضح تر است حال آن که درمورد صفحه مانیتور چنین نیست و لبه های آن به وضوح حروف چاپی نیستند بلکه حروف از یک مرکز با تفاوت رنگ بالا شروع شده و به تدریج کم رنگ تر می شوند و پس از تبدیل به خاکستری کمرنگ ناپدید می گردند. بنابراین لبه های حروف بر روی صفحه مانیتور وضوح حروف چاپی را ندارد.

یکی از مهم ترین دلایل خشکی و سـوزش چشـم هنـگام کار با کامپیوتر کاهش میزان پلک زدن است به طوری که افراد هنگام کار با کامپیوتر تقریباً یک پنجم حالت عادی پلـک می زننـد. این مسأله به همراه خیره شدن به صفحه مانیتور و تمرکز بر روی موضوع کار سبب می شود تا پلک ها مدت بیشتری بازبماند و در نتیجه اشک روی سطح چشم سریع تر تبخیر می شود.
کارشناسان برای کاهش عوارض CVS رهنمودهائی را توصیه می کنند از جمله آن که اگر پیوسته با کامپیوتر کار می کنید، بهتر است هنگام کارکردن با آن به طور ارادی پلک بزنید، این کار سبب می شود سطح چشم شما با اشک آغشته شده و خشک نشود. در صورتی که مشکل شما شدید باشد می توانید از قطره های اشک مصنوعی استفاده کنید.

مرکز مانیتور باید حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر پایین تر از چشمان شما باشد. این وضعیت علاوه بر این که باعث می شود پلک ها پایین تر قرار گیرند و سطح کمتری از چشم در معرض هوا باشد، از خستگی گردن و شانه ها نیز می کاهد. در این موارد هم باید مانتیور را در ارتفاع مناسب قرار داد و هم ارتفاع صندلی را نسبت به میز کار تنظیم کرد به طوری که ساعد شما هنگام کار با صفحه کی بورد موازی با سطح زمین باشد.

مانیتور خود را طوری قرار دهید که نور پنجره یا روشنایی اتاق به آن نتابد. هنگام کار با کامپیوتر سعی کنید پرده ها را بکشید و روشنایی اتاق را نیز به نصف وضعیت معمولی کاهش دهید. اگر از چراغ مطالعه بر روی میز خود استفاده می کنید آن را طوری قرار دهید که به صفحه مانیتور یا چشم شما نتابد.

همچنین می توانید صفحه های فیلتر نیز بر روی صفحه مانیتور نصب کنید. تابش نو ر به صفحه مانیتور سبب کاهش تفاوت رنگها و در نتیجه خستگی چشم می شود. این موضوع به خصوص زمانی که زمینه صفحه تیره باشد شدیدتر خواهد بود.
در ضمن هر از چند گاهی به چشمان خود استراحت دهید. سعی کنید هر ۵ تا ۱۰ دقیقه چشم خود را از مانیتور برداشته و به مدت ۵ تا ۱۰ ثانیه به نقطه ای دور نگاه کنید. این کار سبب استراحت عضلات چشم می شود. همچنین به شما فرصت می دهد پلک بزنید و سطح چشم شما مرطوب شود. اگر مجبورید که متناوباً به یک صفحه نوشته و مانیتور نگاه کنید (خصوصاً درمورد تایپییست ها) ممکن است چشم شما خسته شود زیرا باید تطابق خود را تغییر دهد. برای جلوگیری از این عارضه سعی کیند صفحه نوشته شده را در حداقل فاصله و هم سطح با مانیتور قرار دهید. برای این کار می توانید از دستگاه گیره کاغذ استفاده کنید. – فاصله مانیتور با چشمان شما باید ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر باشد. – روشنایی و کنتراست مانیتور خود را تنظیم کنید.

میزان روشنایی مانیتور باید با روشنایی اتاق هماهنگی داشته باشد. یک روش برای تنظیم روشنایی مانیتور این است که به یک صفحه وب با زمینه سفید نگاه کنید. اگر سفیدی صفحه برای شما مثل یک منبع نور است روشنایی مانیتور زیاد است و باید آن را کم کنید. در مقابل، اگر صفحه کمی خاکستری به نظر می رسد روشنایی را زیاد کنید. در مجموع روشنایی باید در حدی باشد که چشمان شما احساس راحتی کنند. اختلاف رنگ مانیتور باید حداکثر باشد تا لبه های حروف بیشترین تفاوت رنگ را با نوشته خود پیدا کند.

میکرو رایانه

برای اكثر مردم بهار فصلی زیبا و دلپذیر است. اما اگر هربار كه این فصل فرا می رسد دچار خارش و اشكریزش شوید و دیگران مرتباً از شما بپرسند كه چرا چشمتان قرمز شده است احتمالاً بهار برایتان چندان خوشایند نخواهد بود.
آلرژی های چشمی یكی از شایعترین علت های مراجعه به چشم پزشك است بطور متوسط از هر ۱۰ تا ۱۵ نفر یك نفر در طول عمر خود دچار علائم حساسیت های چشمی می شود. علائم آلرژی چشمی در افراد مختلف متفاوت است و طیف وسیعی از علائم از سوزش و خارش خفیف تا علائم شدید و آزار دهنده و گاه خطرناك را در برمی گیرد. به علاوه، حساسیت های چشمی اغلب با سایر علائم آلرژی مثل تب یونجه (آبریزش از بینی) و حساسیت های پوستی (مثل درماتیت آتوپیك) همرا است. گرده گل ها و گیاهان، مو و كرك و پر حیوانات، داروها و لوازم آرایش نقش اساسی را در ایجاد آلرژی چشمی دارند. البته گاهی اوقات هم تحریك چشم ناشی از مواد محرك (مثل دود سیگار یا گرد و غبار) علائمی ایجاد می كند كه با آلرژی چشمی اشتباه می شود.

● چرا چشم درگیر واكنش های آلرژیك می شود؟
چشم دریچه ای به جهان خارج است. وقتی چشم ها باز هستند ملتحمه در تماس مستقیم با مواد حساسیت زای موجود در هواست. ملتحمه كه بافت پوششی مخاطی قسمت جلوی كره چشم و سطح داخلی پلك هاست یك سد دفاعی در برابر محیط خارج است. در ملتحمه تعداد زیادی رگ، سلول های ایمنی و مواد دفاعی وجود دارد كه باعث حفاظت لایه های داخلی تر كره چشم در برابر عفونت ها و عوامل بیگانه می شود. به علاوه اشك چشم نیز دارای سلول ها و عوامل ایمنی می باشد كه به دفاع در برابر عوامل خارجی كمك می كند بنابراین بسیاری از واكنش های دفاعی در جلوی كره چشم در سطح ملتحمه اتفاق می افتد. هرگاه كنترل طبیعی این واكنش های دفاعی به هم بخورد و یا واكنش های دفاعی به جای عوامل بیگانه در برابر عوامل خودی اتفاق بیافتد واكنش های حساسیتی ایجاد می شود. مهمترین عوامل ایجاد واكنش های حساسیتی ماده ای به نام "هیستامین" است كه از گروهی از سلول های ایمنی به نام "ماست سل ها" می شود. هیستامین باعث ایجاد خارش می شود. به علاوه هیستامین موجب گشاد شدن رگ های موجود در ملتحمه می شود و همین امر باعث می شود كه چشم قرمز به نظر برسد. البته به جز هیستامین مواد دیگری نیز می توانند در واكنش های آلرژیك دخیل باشند اما هیستامین مهمترین واسطه ایجاد علائم حساسیت است.

● چه افرادی بیشتر درگیر حساسیت چشمی می شوند؟
اصولاً واكنش های حساسیتی در افراد جوان (سن زیر ۳۰ سال) شایع تر است. به علاوه احتمال بروز آلرژی در كسانی كه سابقه حساسیت قبلی داشته اند و یا در خانواده آن ها بیماری های آلرژیك وجود دارد بیشتر است. بخصوص افرادی كه آلرژی هایی از نوع تب یونجه (آبریزش از بینی حساسیتی) یا آلرژی پوستی (درماتیت آتوپیك) دارند بسیار مستعد ابتلا به حساسیت های چشمی هستند.

● آلرژی چشمی چه علامت هایی ایجاد می كند؟
همانطور كه گفته شد واسطه اصلی ایجاد علائم آلرژی هیستامین است. ترشح هیستامین در ملتحمه باعث بروز خارش، سوزش و اشكریزش می شود. همچنین هیستامین با گشاد كردن رگ ها باعث می شود كه چشم قرمز و پرخون بنظر برسد. به علاوه این ماده موجب می شود كه مقداری مایع از رگ ها به داخل بافت ملتحمه و پلك نشست كند در این حالت تورم پلك ایجاد می شود. ممكن است پلك ها آنقدر متورم شوند كه فرد حتی نتواند چشم هایش را باز كند. تجمع مایع در ملتحمه باعث می شود كه ملتحمه ظاهر آبی پیدا كند، به علاوه گاهی اوقات تجمع مایع در ملتحمه آنقدر زیاد است كه ملتحمه از سطح چشم فاصله می گیرد و از داخل شكاف پلكی بیرون می زند و شبیه یك كهیر یا تاول بزرگی می شود. گاهی اوقات بخصوص وقتی قرنیه نیز درگیر حساسیت شده باشد حساسیت به نور ایجاد می شود.
آلرژی چشمی معمولاً هر دو چشم را درگیر می كند، اما گاهی علائم حساسیت فقط در یك چشم بروز می كند، بخصوص وقتی كه یك ذره حساسیت زا وارد چشم شود و فرد چشم مبتلا را بخاراند ممكن است شدت علائم در این چشم خیلی بیشتر از چشم مقابل باشد.
در زیر به انواع بیماری های آلرژیك چشمی اشاره شده است.

● ورم ملتحمه آلرژیك (Allergic conjunctivitis)
مالیدن چشمی كه می خارد یك واكنش طبیعی است اما مالیدن چشم ها باعث آزاد شدن مقادیر بیشتر هیستامین و سایر واسطه های آلرژی می شود و در نتیجه موجب بدتر شدن علائم حساسیت می گردد. پس سعی كنید تا جایی كه امكان دارد چشم ها را نمالید.
ورم ملتحمه یا كنژتكتیوبت شایع ترین شكل حساسیت چشمی است. این بیماری اغلب در اثر حساسیت به گرده گل ها و گیاهان ایجاد می شود، به همین علت در فصل بهار شایع تر است؛ اما در افرادی كه به گرد و خاك خانگی، كپك ها، مو و پر حیوانات یا مواد شیمیایی یا داروهای خاص حساسیت دارند ممكن است علائم حساسیت در هر فصلی از سال ایجاد شود. كنژنكتیوبت آلرژیك فصلی اغلب با آبریزش از بینی همراه است. علائم مهم كنژتكتیویت آلرژیك عبارتند از: خارش و سوزش و قرمزی چشم ها، اشكریزش و ترشحات آبكی و تورم پلك و ملتحمه. از آنجا كه اكثر علائم حاد بیماری ناشی از آزاد شدن هیستامین در بافت ملتحمه است، درمان انتخابی این علائم استفاده از قطره های چشمی آنتی هیستامین است جهت پیشگیری از بروز این علائم می توان از قطره های پایدار كننده ماست سل ها استفاده كرد (در مورد این داروها در زیر توضیح خواهیم داد). همچنین در موارد حساسیت خیلی شدید می توان با نظر چشم پزشك از قطره های استروئیدی برای مدت كوتاهی استفاده كرد. شربت ها و قرص های آنتی هیستامین معمولاً روی علائم چشمی بیمار چندان مؤثر نیستند اما برای كنترل آبریزش از بینی و علائم پوستی حساسیت بكار می روند.
مالیدن چشمی كه می خارد یك واكنش طبیعی است اما مالیدن چشم ها باعث آزاد شدن مقادیر بیشتر هیستامین و سایر واسطه های آلرژی می شود و در نتیجه موجب بدتر شدن علائم حساسیت می گردد. پس سعی كنید تا جایی كه امكان دارد چشم ها را نمالید.

● ورم ملتحمه همراه با درماتیت آتوپیك (Atopic dermatitis)
درماتیت آتوپیك نوعی حساسیت شدید پوستی است كه با خارش شدید همراه است و اغلب در بچه ها و نوجوانان تظاهر می كند. علائم چشمی این بیماری معمولاً نوجوانان و جوانان بخصوص پسرها را درگیر می كند. علامت چشمی اصلی این بیماری خارش شدید و قرمزی پلك هاست. چشم ها ترشحات فراوان دارند و پلك ها حالت پوسته پوسته و دلمه بسته پیدا می كنند. پلك ها ضخیم و سفت می شوند گاهی حساسیت به نور ایجاد می شود. این بیماری در صورت درمان نامناسب به علت خارش مزمن و خراش مكرر سطح قرنیه توسط سطح ناهموار پلك ها، باعث ایجاد لك قرنیه و تاری دید می گردد.
گاهی اوقات مصرف برخی مواد غذایی حساسیت زا مثل تخم مرغ، آجیل، توت فرنگی، گوجه فرنگی، بادنجان، ادویه ها، شیر و ماهی ممكن است باعث بدتر شدن علائم پوستی و چشمی درماتیت آتوپیك شود. در این حالت حذف این مواد از رژیم غذایی به كنترل بیماری كمك می كند. به علاوه مواد حساسیت زای موجود در هوا مثل گرد و خاك خانگی، كپك ها، مو و پرز حیوانات نیز می تواند باعث شدیدتر شدن علائم در افراد مبتلا شود.
پایه اصلی درمان این بیماری استفاده از آنتی هیستامین های خوراكی قوی است برای كنترل خارش است. استفاده از قطره های آنتی هیستامین، قطره های پایدار كننده ماست سل ها و در موارد شدید دوره های كوتاه مدت قطره های استروئیدی می تواند به كنترل علائم چشمی كمك كند.
گاهی اوقات یك عفونت میكروبی پلك ها در زمینه درماتیت آتوپیك ایجاد می شود كه باعث بدتر شدن خارش و سایر علائم چشمی می شود. در این حالت درمان عفونت با استفاده از قطره ها و پمادهای آنتی بیوتیك و شستشوی مكرر پلك ها می تواند به رفع عفونت و بهتر شدن علائم كمك كند.
علائم چشمی درماتیت آتوپیك ممكن است فرد را سال ها درگیر كند. به علاوه در افراد مبتلا به این بیماری احتمال ایجاد آب مروارید (كاتاراكت) و لك قرنیه بیشتر از افراد عادی است به همین دلایل این افراد باید مرتباً تحت نظر چشم پزشك باشند.

● كراتوكنژنكتیویت بهاره (Vernal Keratoconjunctivitis)
كراتوكنژنكتیویت (التهاب ملتحمه و قرنیه) بهاره بیماری ناشایعی است كه اغلب در مناطق روستایی گرمسیر و در نوجوانان، بخصوص پسرها اتفاق می افتد و قبل از ۲۰ سالگی به تدریج بهبود می یابد. بیماری معمولاً از اواسط بهار كه هوا رو به گرمی می رود شروع می شود و پس از ۳-۲ ماه كم كم برطرف می شود و در سال بعد مجدداً عود می كند.
در این بیماری چشم ها خارش شدید پیدا می كند و پلك ها متورم و سنگین می شوند (گاهی به همین علت فرد ظاهر خواب آلوده پیدا می کند). ممکن است حساسیت به نور ایجاد گردد. معمولاً ترشحات شیری رنگ چسبناک در گوشه چشم ها جمع می شود. در پشت پلک بالایی ظاهر سنگ فرشی ایجاد می شود (این منظره در معاینه، با میکروسکوپ چشم پزشکی به راحتی با برگرداندن پلک قابل مشاهده است) همچنین به علت تجمع سلول های التهابی در ملتحمه ممکن است لکه های سفیدرنگی در ملتحمه و دور قرنیه دیده شود. گاهی اوقات در این بیماران بافت ملتحمه در اطراف قرنیه حالت برجسته و پشته پشته یدا می کند.
کراتوکنژنکتیویت ها بهاره می تواند به علت خارش مکرر باعث ایجاد خراش و لک قرنیه شود. مؤثرترین درمان این بیماری استفاده از قطره های استروئید چشمی (برای مدت کوتاه و زیر نظر چشم پزشک) است. می توان برای کمک به کنترل بیماری و جلوگیری از عود آن از قطره های پایدار کننده ماست سل ها و قطره های آنتی هیستامین موضعی نیز استفاده کرد. استفاده از عینک های آفتابی با شیشه بزرگ و دسته های ضخیم (که از ورود گرد و خاک به چشم جلوگیری می کند) می تواند به کنترل بیماری کمک کند. همچنین استفاده از کمپرس آب سرد و خنک کردن محل زندگی می تواند تا حدی علائم را تسکین بخشد.

● حساسین ناشی از لنز تماسی (کنتاکت لنز)
هر جسم خارجی که بصورت مزمن با ملتحمه و سطح داخلی پلک در تماس باشد می تواند باعث بروز حساسیت شود. در مورد لنز تماسی خود لنز، رسوبات پروتئینی ایجاد شده بر روی لنز و محلول های تمیز کننده لنز (بخصوص مواد نگهدارنده موجود در محلول) می تواند موجب ایجاد حساسیت شود. خوابیدن با لنز تماسی احتمال ایجاد حساسیت را شدیداً افزایش می دهد.
حساسیت به لنز تماسی معمولاً بصورت قرمزی و خارش چشم و ایجاد ترشحات فراوان و غلیظ بروز می کند. بعلاوه معمولاً در سطح خلفی پشت پلک فوقانی حالت پشته پشته ایجاد می شود (این پشته ها در حقیقت برجستگی های طبیعی ملتحمه هستند که پاپیلا نام دارند و در اثر حساسیت بصورت غیر طبیعی بزرگ و برجسته می شوند)
مؤثرترین درمان این نوع حساسیت توقف استفاده از لنز تماسی است. معمولاً قرمزی و خارش چشم چند روز تا چند هفته پس از توقف استفاده از لنز بهبود می یابد اما برطرف شدن برجستگی های پشت پلک (پاپیلاها) ممکن است چندین ماه طول بکشد. در صورتیکه نتوان از عینک یا روش های دیگر برای اصلاح دید استفاده کرد و فرد ناچار به استفاده از لنز باشد تغییر نوع لنز، تمیز کردن مکرر لنز و شیسشوی کامل رسوبات پروتئینی و سپس آبکشی دقیق با آب مقطر و یا استفاده از لنزهایی که به صورت روزانه تعویض می شوند ممکن است به بهبود این عارضه کمک کند.
به علاوه ممکن است لازم باشد قطره های چشمی پایدار کننده ماست سل ها تا چند ماه در این افراد مصرف شود. (در موقع استفاده از قطره باید لنز تماسی را از چشم خارج کرد)

● حساسیت های پلک
حساسیت های پلک اغلب نوعی واکنش حساسیتی ویروس است که در اثر برخورد مستقیم با یک ماده آلرژی زای خاص ایجاد می شود. این عارضه معمولاً در اثر تماس با مواد شوینده یا مواد آرایشی اتفاق می افتد و به همین دلیل در خانم ها شایع تر است. (لاک ناخن در صورت مالیدن دست ها به چشم می تواند این عارضه را ایجاد کند).
علائم این نوع حساسیت معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از برخورد با ماده آلرژی زا اتفاق می افتد. معمولاً پلک ها دچار خارش شدید و قرمزی می شود، ممکن است جوش های ریز آبکی روی پلک ها ایجاد شود گاهی ملتحمه نیز قرمز می شود. درصورتیکه فرد بطور مکرر با ماده آلرژی زا در تماس باشد پوست پلک ها ضخیم شده حالت چرمی پیدا می کند و پلک کلفت می شود.
بهترین درمان این عارضه شناسایی ماده مولد حساسیت و پرهیز از آن است. در موارد حاد شدید استفاده از یک پماد چشمی استروئیدی ملایم برای مدت چند روز می تواند به کنترل علائم کمک کند. درصورتیکه عفونت میکروبی به ضایعه حساسیتی پلک اضافه شود لازم است عفونت با داروهای آنتی بیوتیکی درمان شود.

● چه بیماری هایی با آلرژی چشمی اشتباه می شوند؟
بطور کلی در مواردیکه علائم آلرژی شدیدتر از معمول است یا علائم به اقدامات معمول برطرف نمی شود لازم است حتماً معاینه چشم پزشکی انجام شود چون برخی از بیماری های جدی چشمی می تواند در ابتدا تظاهراتی مشابه آلرژی داشته باشد.
بسیاری از بیماری های چشمی می توانند با آلرژی اشتباه شوند. شایعترین این بیماری ها عبارتند از:
خشکی چشم: معمولاً باعث ایجاد سوزش چشم ها و احساس وجود شن ریزه در چشم می شود. در این بیماری خارش چشم کمتر از بیماری های آلرژیک است. بعلاوه خشکی چشم معمولاً افراد مسن را مبتلا می کند در حالیکه آلرژی در افراد جوانتر اتفاق می افتد. یک نکته مهم آن است که داروهای آنتی هیستامین که برای کنترل علائم آلرژی مصرف می شوند می توانند خشکی چشم را بدتر کنند.
انسداد مجرای اشکی: در این بیماری نیز به علت بسته شدن مجرای اشکی چشم ها دچار اشکریزش می شود اما بر خلاف بیماری های آلرژیک در این حالت معمولاً خارش وجود ندارد. این بیماری نیز در افراد مسن تر شایع تر است.
ورم ملتحمه عفونی: ورم ملتحمه عفونی ناشی از بیماری ها و ویروس ها می تواند علائمی شبیه آلرژی چشمی ایجاد کند. تشخیص ورم ملتحمه عفونی از آلرژی چشمی مهم است چون ورم ملتحمه عفونی بخصوص نوع ویروسی آن، شدیداً واگیردار است و می تواند اطرافیان را مبتلا کند.
بطور کلی در مواردیکه علائم آلرژی شدیدتر از معمول است یا علائم به اقدامات معمول برطرف نمی شود لازم است حتماً معاینه چشم پزشکی انجام شود چون برخی از بیماری های جدی چشمی می تواند در ابتدا تظاهراتی مشابه آلرژی داشته باشد.


● آلرژی چشمی چگونه درمان می شود؟
پرهیز از عامل حساسیت زا: در مواردیکه بتوان ماده مسؤول ایجاد آلرژی را شناسایی کرد، بهترین و مؤثرترین درمان پرهیز از تماس با این ماده است.
پاکسازی و بهبود محیط زندگی: تمیز نگه داشتن خانه به منظور به حداقل رساندن گرد و غبار، پرهیز از نگه داری حیوانات خانگی، حفظ رطوبت مناسب در هوا و خنک کردن هوای منزل و استفاده از صافی های جذب کننده غبار می تواند به کنترل علائم آلرژی کمک کند.

● پرهیز از خاراندن چشم ها
استفاده از کمپرس سرد: کمپرس سرد باعث کم شدن تحریک چشم ها و احساس خارش می شود و معمولاً اثر تسکین دهنده دارد.

● استفاده از داروهای مناسب
آلرژی درمانی: در موارد خاص ممکن است بتوان با روش هایی مثل تلقیح ماده آلرژی زا و افزایش تدریجی مقدار آن، واکنش دستگاه ایمنی بدن به یک ماده خاص را تغییر داد و مانع بروز علائم آلرژی در فرد مبتلا گردید. البته این روش پرهزینه و وقتگیر است و در بسیاری موارد امکان پذیر نمی باشد. چه داروهایی در درمان آلرژی چشمی به کار می روند ؟

● قطره اشک مصنوعی
قطره اشک مصنوعی گرچه اثر مستقیمی در درمان آلرژی ندارد، اما استفاده از آن باعث رقیق شدن مواد آلرژی زا تجمع یافته در چشم می شود، به علاوه تا حدی از چسبیدن مواد آلرژی زا به سطح ملتحمه جلوگیری می کند و عملکرد دفاعی لایه اشک را بهبود می بخشد. استفاده از این قطره ها به عنوان درمان کمکی بخصوص در افرادی که علاوه بر آلرژی زمینه خشکی چشم دارند گاه اثرات مفید شگفت آوری دارد.

● قطره های آنتی هیستامین و دکونژستانت (ضد احتقان)
به هیچ وجه از قطره های آنتی هیستامین و دكنونژستانت نظیر قطره نفازولین + آنتازولین بیش از یكی دو هفته بصورت متوالی استفاده نكنید زیر مصرف طولانی مدت این قطره ها خود می تواند باعث تحریك و قرمزی چشم شود و حتی ممکن است در اثر عدم مصرف قطره چشم شدیداً قرمز شود.
قطره های آنتی هیستامین اثر هیستامین در ملتحمه را خنثی می کنند و باعث کاهش خارش چشم ها می شوند، اما روی تورم و قرمزی اثر چندانی ندارند. قطره های آنتی هیستامین دو مزیت عمده نسبت به اشکال خوراکی آنتی هیستامین دارند: اولاً این قطره ها سریعتر از قرص و شربت اثر می کنند. ثانیاً مصرف دارو به صورت قطره کمتر از مصرف خوراکی باعث ایجاد خشکی چشم می شود.
قطره های دکونژستانت قرمزی چشم را کم می کنند و در نتیجه ظاهر فرد بهبود پیدا می کند اما این قطره ها اثری روی خارش ندارند. این داروها باعث تنگ شدن رگ های ملتحمه می شوند و در نتیجه قرمزی چشم کم می شود. البته در صورت مصرف طولانی مدت خود این قطره ها می توانند باعث تحریک و قرمزی چشم شوند. بعلاوه پس از چند روز مصرف مداوم چشم اصطلاحاً به این قطره ها عادت می کند و قطره بی اثر می شود و حتی ممکن است در اثر عدم مصرف قطره چشم شدیداً قرمز شود. بنابراین به هیچ وجه نباید این قطره ها را بیش از یكی دو هفته بصورت متوالی استفاده كرد. مصرف قطره های دكونژستانت در افراد مبتلا به آب سیاه (گلوكوم) ممكن است خطرناك باشد. بنابراین این افراد هرگز نباید بصورت خودسرانه این قطره ها را مصرف كنند.
در برخی از فراورده های دارویی مثل قطره نفازولین + آنتازولین ماده آنتی هیستامین و دكونژستانت با هم بكار رفته است. مصرف این قطره ها می تواند ظرف چند دقیقه قرمزی و خارش چشم را كنترل كند و معمولاً این اثر تا ۴-۳ ساعت قابل توجه است. بنابراین در درمان علائم حاد آلرژی می توان از این قطره ها استفاده كرد و مصرف كوتاه مدت آن ها معمولاً عارضه مهمی (به جزء سوزش چشم در موقع استفاده از قطره) ندارد. اما همانطور كه گفته شد مصرف دراز مدت آن ها چندان مفید نیست و ممكن است باعث بروز عوارضی شود.

● قطره های پایدار كننده ماست سل ها
همانطور كه گفته شد واسطه اصلی ایجاد آلرژی ماده ای به نام "هیستامین" است كه از گروهی از سلول های ایمنی به نام "ماست سل ها" آزاد می شود. داروهای پایدار كننده ماست سل ها مانع آزاد شدن هیستامین از ماست سل ها می شود و در نتیجه از بروز واكنش های آلرژیك جلوگیری می كند. این داروها در تمام انواع حساسیت مؤثر است در افراد مبتلا به حساسیت فصلی و كراتوكنژنكتیویت بهاره می توان از یكی دو هفته پیش از شروع فصل حساسیت این قطره ها را استفاده كرد تا از بروز علائم حساسیت جلوگیری شود. از آنجا كه این داروها نسبتاً بدون عارضه هستند می توان مصرف آن ها را برای یك دوره طولانی (مثلاً چند ماه) ادامه داد بدون اینكه مشكل خاصی ایجاد شود. البته باید توجه داشت كه شروع اثر این داروها نسبتاً كند است و برای آغاز بهبودی با مصرف این داروها معمولاً چند روز زمان لازم است. از داروهای این گروه می توان به كرومولین سدیم اشاره كرد. البته در حال حاضر داروهای قوی تر و مؤثرتری نیز از این دسته در دسترس است.

● قطره های ضد التهاب غیر استروئیدی
این قطره ها با اثر ضد التهابی خود باعث كاهش علائم آلرژی بویژه خارش می شوند. اما مصرف دراز مدت آن ها می تواند سوزش و خارش چشم را بدتر كند. از این دسته دارویی می توان به قطره ولتازن (دیكلوفناك) اشاره كرد.

● قطره های ضد التهاب استروئیدی
این قطره ها مثل بتامتازون، پرونیزولون و دگزامتازون در درمان حساسیت های چشمی بسیار مؤثرند، اما به علت عوارض جلدی بالقوه مصرف آن ها محدود به آلرژی های شدیدی است كه با درمان های معمولی بهبود پیدا نكند. به علت احتمال بروز عوارض جلدی مثل آب مروارید (كاتاراكت) و گلوكوم (آب سیاه) مصرف این داروها بایدحتماً با تجویز چشم پزشك و برای مدت كوتاه انجام گیرد.

● آنتی هیستامین های خوراكی
مصرف آنتی هیستامین خوراكی معمولاً در درمان آلرژی چشمی چندان مؤثر نیست، اما در مورادی كه آبریزش از بینی یا حساسیت پوستی (بویژه درماتیت آتوپیك) به همراه حساسیت چشمی وجود دارد مصرف آنتی هیستامین خوراكی می تواند به كنترل این علائم كمك كند.


● خلاصه
به یاد داشته باشید كه آلرژی یك زمینه مزمن است و ممكن است مكرراً عود كند.
آلرژی ها آزار دهنده اند اما اغلب خطرناك نیستند.
در موراد آلرژی های شدید چشمی و یا آلرژی های طول كشیده حتماً به چشم پزشك مراجعه كنید.
درمان آلرژی های حاد با استفاده از قطره های آنتی هیستامین- دكونژستانت چشمی در یك دوره كوتاه به بهبود علائم كمك می كند.
در آلرژی های مزمن بهترین دارو برای استفاده دراز مدت قطره های پایدار كننده ماست سل ها است.
قطره های استروئیدی حتماً باید برای مدت یك دوره كوتاه و تحت نظر چشم پزشك مصرف شوند. از مصرف خودسرانه این داروها (بتامتازون- دگزامتازون- پرونیزولون) جداً پرهیز كنید.
قطره های خنك معمولاً خارش چشم را بیشتر تسكین می دهند. قطره های چشمی را در یخچال نگهداری كنید.

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اصلاح دید نور